log

Özgür Uçkan

Göçebe Bilgi
social

“Sanal Yaşam”, Sanal mı?

(Söyleşi, Platin Dergisi, Gelecex Eki, Kasım 2003, sf. 26-27)

Bugün “sanal gerçeklik” dediğimiz şeyin hakikat üzerinde hakiki etkileri oluyor. Ağ üzerinde yaşanan deneyimler gibi. Bunlar tarafımızdan algılanıyor ve düşüncelerimizi, gerçekliğe bakış açımızı, algımızı dönüştürüyor. Bu gerçek bir etki değil mi? Sanallığın gerçeklik algımızı tamamen kaplayıp kaplamayacağını bilemem, ama şimdiden zaman-mekan algımızı dönüştürdüğü bir gerçek. Artık bir “yer”e gitmek, “biri”leriyle etkileşim kurmak için, bildiğimiz zaman-mekan boyutunu hesaplamıyorsunuz. Hız algımız da değişti.

Matrix filminin size çağrıştırdığı gelecek vizyonu nedir? Filmde gerçekleşeceğini veya gerçekleşmeyeceğini düşündüğünüz şeyler neler?

Aslında filmin bana çağrıştırdığı “geleceği” şimdiden yaşamaya başlamışız gibi geliyor. 11 Eylül 2001 sonrası oluşan kaotik ortamda ABD tektaraflılığının salt güce ve şiddete dayalı hegemonyasını ilan etmesiyle ve herhangi bir uluslararası yasal dayanağı bulunamayan Irak savaşı ile doruğuna eren süreç, ve bu süreçte temel siyasal eylem biçimi olarak ortaya çıkan “iletişim ve enformasyon savaşları”, hepimizi birer “matrix pili” olmakla tehdit etmiyor mu? Küresel gösterinin atıl seyircileri, “kitle aldatma silahları”yla ruhsuzlaştırılmış, sadece gündemi değil yarın nasıl düşüneceğimizi de belirleyen, “propaganda”yı bir “ajanda” içinde gizleyen devasa “propajanda” ağını besleyen zavallı piller… Ama neyse ki, şimdi ve burada da bir “Zeon” var. Küresel bir Zeon… Bazıları “kırmızı hapı” yutma yürekliliğini gösteriyor. Bunlar Matrix’in içindeki göçebe zonlar olarak her yerde aynı anda olabiliyorlar.

Matrix, bence bugünü geleceğe doğru uzatan, beslendiği “siberpunk” kültürün “distopya” geleneğini sürdüren bir yaklaşıma sahip. İki dünya savaşı arasında filizlenip hızla boy atmaya vakit bulmuş “iyimser” coşkunun yüreğinde patlayan “Atom Bombası”ndan sonra, soğuk savaşın her yere sirayet eden paranoyak atmosferi içinde, bilimkurgunun ibresi de “ütopya”dan “distopya”ya vurur. Nasıl ütopya insanlığın “olumlu” enerjisinin “şimdi”nin olumsuzluklarından soyutlanarak yansıtılacağı “hiç varolmamış” bir dünyaya gönderiyorsa, “distopya” da, “şimdi”nin sürekli ve uçsuz bir ayrılma, farklılaşma, dağılma, çözülme hareketiyle, bir ‘kendine burkulan dünya’ya dalar. Ütopya ne kadar “burada ve şimdi”nin dışına savrulursa, distopya da o kadar onun içine burkulur, bükülür, kıvrılır… Bugünün “sürekli kriz dünyası”nda Matrix’in yaptığı da, günümüzü, onu kuran ağlar, bilişim sıçraması, bilgi ve “bağlı olma” kültürü gibi temel unsurlardan hareketle mantıksal sonuçlarına uzatmak…

İşin kötü tarafı, bu distopya gerçekleşebilir… Bugün iktidar Amerikan elitlerinde ya da çokuluslu şirketlerin yöneticilerinde kişiselleştirebileceğimiz bir şey değil. Küresel bir ağda anonim bir iktidar var. Bu iktidar makinelerin de olmayacak. Onun nerede olduğunu hiçbir zaman görmeden atıl köleleri haline de gelebiliriz. Asıl ürkütücü Matrix, işte böyle bir iktidar ağı olabilir. Göçebeliğimizi korumamız gerek. İktidarı “kırmak” zorundayız. Bu da ağ üzerinde oluşturacağımız alternatif güçle mümkün. Ağdan kurtuluş olacağını sanmıyorum.

İnternet ve üzerine mobil teknolojileri düşündüğümüzde “her an bağlı olmak” kültürü ile Matrix’e bağlı olmak sizce örtüşüyor mu?

“İletişimin sürekliliği” bir koşul olarak kendini dayatıyor. Finans ağlarında iletişim kesildiği anda ekonomik değer de ortadan kaybolur, tıpkı bilgisayar kapatıldığında bir ROM’daki “cache belleğin” silinmesi gibi. Gerçek insanlardan oluşan ve gerçek etkilerde bulunan, ancak temel örgütlenme biçimi e-gruplar olan bir sivil toplum kuruluşunun elinden interneti alın bakalım, ne oluyor? “Bağlı olma” kültürü artık ekonomik faaliyetlerin de, topluluk ilişkilerinin de temeline yerleşiyor yavaş yavaş. Henüz bu sürecin başındayız. Dünyada “bağlı olanların” sayısına ya da “dijital uçurum”la ilgili araştırmalara bakmak yeterli bunu söylemek için. Ama öte yandan, dünya artık yalnızca gelişmiş-geri kalmış, Kuzey-Güney diye değil de, “bağlı olanlar”-“bağlı olmayanlar”, bilgiye erişenler- erişemeyenler diye de bölünüyorsa, bu kültür sanılandan daha derinlere kök salmış demektir. Bu bakımdan, biz “bağlı olanlar” zaten bir tür Matrix içinde yaşıyoruz. Bu, moda bir konu olan “internet bağımlılığı” tarzı bir bağımlılık durumundan öte. Çünkü bağımlı olduğunuz uyuşturucudan kurtulduğunuz zaman “normal” yaşamınıza teorik olarak geri dönebilirsiniz. Bizler için “normal” olmak neredeyse “bağlı olmak” anlamına geliyor. İşinizi gücünüzü düşünün. Eğlence anlayışınızın önemli bir bölümünü. Yaşamınızdan “bağlantı imkanı”nı çıkarın bakalım, geriye ne kalıyor? Uyuşturucu bağımlısı bir başka yaşama doğru gider. Biz kendi yaşamımız için bağlı olmaya ihtiyaç duyuyoruz. Bağlantı öncesini pek hatırlamıyoruz bile. Ben kendi kuşağım için konuşuyorum. Bir de bu imkanla doğmuş olanları düşünün… Diş macununu tüpe geri koyamazsınız. Artık bir Matrix’imiz zaten var. Onsuz edemeyiz. Onu daha “insani” kılmanın mümkün olduğunu düşünmek istiyorum… Özgürlüğün ve farklılığın mümkün olacağına inanmak istiyorum.

Bilgisayar, yapay zeka ve insan çerçevesinde düşündüğümüzde Martix’teki makine-insan çatışması ne kadar gerçekçi?

Matrix evrenini besleyen siberpunk kültürün en önemli konularından biri “post-insan” kavramı. Yani, artık bildiğimiz anlamda “insan” olarak düşünemeyeceğimiz, algı, güç, benlik ve ruh boyutları farklılaşmış bir “insan” türü… Bu sürecin başlangıcı “protez”lerle geldi. Buna önce sibernetik, sonra da yapay zeka ve günümüzün yeni kavramı “yapay yetenek” eklendi. Artık prototip olmaktan çıkmış çok sayıda “implantasyon” örneği var. “Post-insan” düşüncesinin önemli uygulayıcılarından biri olan performans sanatçısı Stelarc, “insan bedeniyle yetinmek zorunda değil, beden aşılabilir” der. Bu sözü, “implant üçüncü koluyla” tahtaya da yazar… Bedenini bir deney alanı olarak kullanması sayesinde engelliler için çok sayıda “akıllı protez” geliştirilmiştir. Ben insan-makine ilişkisini daha çok bu bağlamda değerlendiriyorum. Bunu iki ayrı birbirine indirgenemez varlık türü arasında sürekli bir çatışma alanı olarak görmüyorum. Bugün “giyilebilir bilgisayarlar” ve daha şimdiden “implant bilgisayarlar”… Bence iki varlık türü aynı bedende birleşmeye doğru gidiyor. Ancak daha önemli bir çatışma alanı ortaya çıkabilir ki, bu da “yapay zeka” veya “yapay yetenek” ile insanın düşünme biçimi, algısı, yetenekleri arasında yaşanabilir. Daha şimdiden, örneğin askeri alanda, “yapay yetenekle güçlendirilmiş otomatik karar verme mekanizmaları” geliştiriliyor. Bir “yetenekli füze”, koşulları değerlendirip, ateşlenip ateşlenmeyeceğine, hedefi ne zaman ve nasıl bir yörüngeyle vuracağına, civardaki dost-düşman dengesine vb. “bakarak” bir “karar verme yeteneği” geliştirebiliyor. Bu arayışların iş dünyasındaki karar mekanizmalarına, giderek politika ve strateji alanına doğru kaydığını düşünürsek, nasıl yorumlayacağımızı henüz bilemediğimiz bir dünyaya doğru gidiyoruz demektir. Bir gün “doğrudan demokrasi”nin tüm toplumun bağlı olduğu bir ağdaki anonim yapay zeka tarafından her bir bireyin “iyiliği” düşünülerek gerçekleştireceği yönetim tarzı olduğunu duyarsanız şaşırmayın. İnsan bedeniyle akıllı makineler arasındaki füzyonu zeka ve yetenek boyutuna doğru genişletmek de mümkün. Belki de bir gün tek amacı vücudumuzu korumak ve ömrümüzü uzatmak olan yapay yetenekli karar verme implantasyonlarımız sayesinde, aşırı kolestrol içerdiği için şu ya da bu yemeği yemek istemeyeceğiz bile. Ne dersiniz? Ya da bazılarımız onları “hackleyip”, yeniden programlayıp keyfine göre yaşayacak. Neden olmasın?

Bilgisayarın hayatımızın bir parçası olmasıyla birlikte “sanal” deneyimlerin de gerçeklik olarak kabul edileceği bir kuşak sizce gelebilir mi? Dünyanın dört bir yanından genç insanların on-line olarak oyun sunucularında yaşadıkları rekabet veya zevk, sanal, ama gerçek bir deneyim. Bu çerçevede baktığımızda sanal bir süre sonra insanın bir gerçekliği haline mi gelecek?

Bugün “sanal gerçeklik” dediğimiz şeyin hakikat üzerinde hakiki etkileri oluyor. Ağ üzerinde yaşanan deneyimler gibi. Bunlar tarafımızdan algılanıyor ve düşüncelerimizi, gerçekliğe bakış açımızı, algımızı dönüştürüyor. Bu gerçek bir etki değil mi? Bilginin dolaşımının, paylaşımının, üretiminin ve işlenmesinin yarattığı ekonomik değer üzerine kurulu bir dünyada yaşıyoruz şimdiden. Bir çoğumuz bu bilgi dolaşım süreciyle hayatımızı kazanıyoruz. Bilgi ağlarda sanal olarak dolaşıyor, ama yarattığı değer bildiğimiz paraya dönüşüyor. Bu gerçek değil mi? Bugün genç ve hatta orta yaş kuşaktan bir çok insan “devasa çokoyunculu çevrimiçi oyun” (“MMOG” – çevirince biraz tuhaf oluyor!) dünyasına çekiliyor. Holywood gelirlerini aşan küresel bir pazardan söz ediyoruz. Biri bilgisayarının başında bilgi dolaştırarak kazandığı paranın bir bölümünü internet üzerinde “zindanlar ve ejderhalar” dünyasına koşarak, gerçek hayattaki gerçek arkadaşlarıyla bir handa buluşup bir şatodan kız kaçırarak harcıyor. Bu deneyim imkanının insan algısı ve ruhu üzerindeki etkisi “gerçek” değil mi? Sanallığın gerçeklik algımızı tamamen kaplayıp kaplamayacağını bilemem, ama şimdiden zaman-mekan algımızı dönüştürdüğü bir gerçek.

Artık bir “yer”e gitmek, “biri”leriyle etkileşim kurmak için, bildiğimiz zaman-mekan boyutunu hesaplamıyorsunuz. Hız algımız da değişti. Siberpunk akımının önemli temsilcilerinden Rudy Rucker, 1994’te yazdığı “The Hacker and the Ants”da bu konuyu iyi özetliyor: “Fakat, sibermekan da neydi? Nereden gelmişti? Sibermekan, dünyanın tüm bilgisayarlarından sahne sisi gibi sızıvermişti. Sibermekan, bir değişken gerçeklik seçeneğiydi, Dünya gezegenindeki bilgisayarların gece gündüz hep birlikte, bağlantılı olarak yürüttükleri bir işlemdi. Sibermekan, Enformasyon Ağı’ydı; ama sibermekan, Ağın da ötesinde, Ağ’ın fiziksel mekan olarak paylaşılan vizyonuydu.” Bu vizyonu paylaştığımız, dahası içine doğduğumuz sürece, “sanallık” gerçekliğin bir boyutu olmayı sürdürecek.

Ancak, sürekli uyanık olmamız gereken bir tehlike de var: Hızın egemenliği… Enformasyonu ulaşılmaz kılan şeylerden biri de akış hızı. Zihinsel algı kalıplarını dönüştüren, Paul Virilo’nun insanların zaman-mekan duygularını yitirmelerine, atalet haline gömülmelerine yol açtığını ileri sürdüğü ve “dromoloji” diye adlandırdığı bu hız egemenliği, enformasyonun biri gelirken diğerini silmesine de yol açıyor. Enformasyon hızı ve iletişim ağlarının yaygınlığı ve medyatik etki, büyük bir hızla kişiyi enformasyon kullanıcısı olmaktan çıkarıp, “seyirci” haline dönüştürüyor, olup biten her şeyi de bir “gösteri”.

Matrix filmi sizce nasıl bitecek? Ya da nasıl bitmesini istersiniz? Makinelerle insanların kardeşliğiyle kötülere karşı birleşme ve makine-insan barışı mı? İnsanların makineleri karşı egemenliği tekrar kazanmasını mı? Ya da…

Ben Matrix’in “viral” bir etkiyle bitmesini isterdim. Bu konuyu daha önce hacker’larla ilgili olarak yazdığım bir yazıdan kısa bir alıntıyla noktalamak istiyorum: “Virüsü virüsle vurmak tıbbın eskiden beri bildiği şeydir. Ama bir virüsün asla tümüyle denetlenemediğini de öğrenmiştir tıp. Denetim mekanizmaları kendi viral etkilerini şebekenin tümüne salarken, bir yandan da kendisini dönüştürecek, mutasyon geçirerek yayılıp denetimi yeniden ele geçirecek bir anonim akla hizmet ettiklerinin farkında değillerdir. Ağın tümüne göz diken viral, sentaktik iktidar, varoluş/yayılış eylemi sırasında kurduğu sistemi başka viral etkilere de açar. Virüs virüsü dönüştürebilir. Denetim karşıtı viral etki, bulaşıcı düşüncelerle, merak “solucan”ları ve muhalefet etkileriyle yayılmaya başladı mı, durdurmak zordur. Önce şebekenin içinde, geçici, geçtikleri her yerde iz bırakan göçebe zonlar kurarak işe başlarlar. Wachowski Kardeşler’in kültleşen filmi Matrix’deki Oracle çevresi ya da Morpheus’un gemisi böyle bir göçebe viral zondur. Denetim merkezleri ve güvenlik uzantıları tüm şebekede bu zonları arar. Şebeke yeni düğümler, düğümlerden oluşan kompleksler ve veri bankalarıyla, alternatif şebekeler oluşturarak kesişen çokuluslu şirket ağlarıyla büyüdükçe, göçebe zonların sayısı da, anonim özgürlüğü ve etkisi de artar. Enformasyon mülkiyetiyle can bulan yeni egemen sanal sınıflar, bilgiyi ve teknolojiyi tekellerine almaya çalıştıkça, bu viral zonlar söz konusu enformasyonu örten buzu deler, verinin kaynak kodunu kırarak şebekeye salar ve teknolojiyi erişilebilir kılar. İletişim teknolojisinin en üst düzeyi, zaten bu gezici zonların erişimi dahilindedir. 80′lerin Hacker Etiği, “tüm enformasyon özgür olmalıdır” der ve şöyle devam eder: “Bilgisayarlar hayatı daha iyi de kılabilir, daha kötü de…” Ağ da öyle…

Toplam Yorum: ...
  • 2017-06-12 04:09:21 +0300
    trenbolone acetate results<br /> <a href="http://trenbolonemix.us/">trenbolone side effects </a> <br /> &lt;a href=&quot;http://trenbolonemix.com/&quot;&gt;trenbolone dosage &lt;/a&gt; <br /> oral trenbolone for sale #33hhoogg2233
  • 2017-06-12 04:59:14 +0300
    best serta mattress reviews <a href=http://topmattressreviews.org/serta-mattress-reviews/>serta mattress reviews</a> serta mattress toppers serta reviews <a href=http://bestmattressreviewsandratings.com/serta-mattress-reviews/>serta best mattress</a> serta best mattress reviews serta mattresses <a href=http://innovasaber.com/serta-mattress-reviews/>serta mattress reviews</a> serta mattress review saatva mattresses reviews consumer reports <a href=http://topmattressreviews.org/saatva-mattress-reviews/>reviews saatva mattresses</a> saatva mattresses reviews saatva best mattress <a href=http://bestmattressreviewsandratings.com/saatva-mattress-reviews/>saatva mattress review</a> saatva mattress review saatva best mattress <a href=http://innovasaber.com/saatva-mattress-reviews/>saatva mattresses reviews</a> saatva mattress reviews 2017 beautyrest mattress reviews <a href=http://topmattressreviews.org/beautyrest-mattress-reviews/>beautyrest black mattress reviews</a> beautyrest black mattress reviews beautyrest reviews <a href=http://bestmattressreviewsandratings.com/beautyrest-mattress-reviews/>beautyrest mattress reviews</a> beautyrest black mattress reviews beautyrest mattresses reviews <a href=http://innovasaber.com/beautyrest-mattress-reviews/>beautyrest mattress ratings</a> simmons beautyrest mattress reviews serta best mattress <a href="http://topmattressreviews.org/serta-mattress-reviews/">reviews serta mattresses</a> best serta mattress reviews reviews serta mattresses <a href="http://bestmattressreviewsandratings.com/serta-mattress-reviews/">serta mattress reviews</a> reviews serta mattresses serta reviews <a href="http://innovasaber.com/serta-mattress-reviews/">serta mattresses reviews consumer reports</a> serta mattress toppers saatva mattress reviews 2017 <a href="http://topmattressreviews.org/saatva-mattress-reviews/">saatva mattress review</a> saatva mattress reviews 2017 saatva mattress reviews 2017 <a href="http://bestmattressreviewsandratings.com/saatva-mattress-reviews/">saatva mattresses reviews</a> saatva best mattress reviews saatva mattresses <a href="http://innovasaber.com/saatva-mattress-reviews/">saatva mattress reviews</a> saatva mattress review beautyrest mattresses reviews <a href="http://topmattressreviews.org/beautyrest-mattress-reviews/">reviews beautyrest mattress</a> beautyrest black mattress reviews reviews beautyrest mattress <a href="http://bestmattressreviewsandratings.com/beautyrest-mattress-reviews/">beautyrest reviews</a> beautyrest mattress ratings beautyrest mattress reviews <a href="http://innovasaber.com/beautyrest-mattress-reviews/">beautyrest black mattress reviews</a> simmons beautyrest reviews
  • 2017-06-12 05:02:21 +0300
    serta mattress toppers <a href=http://topmattressreviews.org/serta-mattress-reviews/>serta mattresses reviews</a> serta mattress toppers serta mattress toppers <a href=http://bestmattressreviewsandratings.com/serta-mattress-reviews/>serta mattress reviews</a> serta reviews serta mattress review <a href=http://innovasaber.com/serta-mattress-reviews/>best serta mattress reviews</a> serta reviews saatva mattresses reviews <a href=http://topmattressreviews.org/saatva-mattress-reviews/>reviews saatva mattresses</a> saatva mattress review saatva mattresses reviews consumer reports <a href=http://bestmattressreviewsandratings.com/saatva-mattress-reviews/>reviews saatva mattresses</a> saatva mattresses reviews consumer reports saatva reviews <a href=http://innovasaber.com/saatva-mattress-reviews/>saatva mattress reviews</a> saatva best mattress beautyrest mattress reviews <a href=http://topmattressreviews.org/beautyrest-mattress-reviews/>simmons beautyrest mattress reviews</a> simmons beautyrest mattress reviews simmons beautyrest mattress reviews <a href=http://bestmattressreviewsandratings.com/beautyrest-mattress-reviews/>beautyrest mattresses reviews</a> simmons mattress reviews beautyrest reviews <a href=http://innovasaber.com/beautyrest-mattress-reviews/>simmons beautyrest reviews</a> reviews beautyrest mattress serta mattress review <a href="http://topmattressreviews.org/serta-mattress-reviews/">reviews serta mattresses</a> serta mattresses reviews serta mattresses reviews <a href="http://bestmattressreviewsandratings.com/serta-mattress-reviews/">serta mattress review</a> serta best mattress serta mattress toppers <a href="http://innovasaber.com/serta-mattress-reviews/">serta perfect sleeper mattress reviews</a> serta mattress review saatva mattresses reviews <a href="http://topmattressreviews.org/saatva-mattress-reviews/">saatva reviews</a> reviews saatva mattresses saatva mattress review <a href="http://bestmattressreviewsandratings.com/saatva-mattress-reviews/">saatva mattress reviews</a> saatva mattress reviews 2017 saatva mattresses reviews <a href="http://innovasaber.com/saatva-mattress-reviews/">saatva reviews</a> saatva mattresses reviews consumer reports beautyrest mattress ratings <a href="http://topmattressreviews.org/beautyrest-mattress-reviews/">beautyrest mattresses reviews</a> simmons beautyrest reviews reviews beautyrest mattress <a href="http://bestmattressreviewsandratings.com/beautyrest-mattress-reviews/">beautyrest reviews</a> reviews beautyrest mattress reviews beautyrest mattress <a href="http://innovasaber.com/beautyrest-mattress-reviews/">beautyrest reviews</a> beautyrest mattress ratings
  • 2017-06-20 22:39:04 +0300
    Cialis Falso <a href=http://viacheap.com>viagra online</a> Cialis Darreichungsformen How To Prescribe Amoxicillin <a href=http://kamagra.ccrpdc.com/kamagra-tablet.php>Kamagra Tablet</a> Levitra Stomaco Pieno O Vuoto Acheter Xenical 120 <a href=http://priligy-usa.priliorder.com>Priligy Usa</a> Cialis Munchen
  • 2017-06-22 20:14:29 +0300
    Can I Get Provera Over The Counter <a href=http://levipill.com/levitra-online-cheap.php>Levitra Online Cheap</a> Propecia Drug Interactions Order Cialis Tablets <a href=http://cheapcial.com/cheapest-cialis.php>Cheapest Cialis</a> Viagra Eis Baclofene Dci <a href=http://levipills.com>Buy Levitra</a> Sildenafil Pas Cher 120 Mg Original Viagra Online Kaufen <a href=http://leviusa.com>cialis viagra levitra kaufen rezeptfrei</a> Purchasing Isotretinoin Filitra 20 <a href=http://buy-vardenafil-10mg.leviorder.com>Buy Vardenafil 10mg</a> Lilly Cialis Kaufen Proper Dose Of Amoxicillin For Dogs <a href=http://costofvia.com>Buy Viagra</a> Disfunzione Erettile Prednisone To Buy <a href=http://leviprix.com/best-levitra-prices.php>Best Levitra Prices</a> Will Alli Diet Pills Become Available Z <a href=http://propecia-free-trial.propecorder.com>Propecia Free Trial</a> Propecia Las Mujeres Embarazadas Side Effects Old Cephalexin <a href=http://cial40mg.com/generic-cialis-cheapest.php>Generic Cialis Cheapest</a> Sachet Kamagra Fast Canadain Meds <a href=http://leviprix.com/no-script-levitra.php>No Script Levitra</a> Viagra Pills For Cheap Propecia Graduatoria <a href=http://kamagra-chewable.kamagpills.com>Kamagra Chewable</a> Comprare Cialis In Farmacia American Pharmacy Store <a href=http://biuy-viagra-online.via100mg.com>Biuy Viagra Online</a> Keflex Generic Baclofen Commander <a href=http://purchase-cheap-cialis.ordercial.com>Purchase Cheap Cialis</a> Cialis Und Viagra Kombinieren Bentyl Coligon Where To Purchase Ups <a href=http://viacheap.com>buy viagra</a> Amoxicillin Tanning Bed Kamagra To You <a href=http://leviprix.com/levitra-free-trial.php>Levitra Free Trial</a> Buy Cheap Propecia Viagra A Taiwan <a href=http://cheap-viagra-overnight.via100mg.com>Cheap Viagra Overnight</a> Erectile Dysfunction Pills Precio Propecia En Farmacia <a href=http://viacheap.com>viagra</a> What Does Amoxicillin Treat Cialis Venta Farmacias <a href=http://viacheap.com>viagra online pharmacy</a> Kamagra Vente 200 Mg Comprare Levitra Milano <a href=http://dprixe.com>realcheaplevitra</a> Propecia Generic India 1mg Costo Del Cialis <a href=http://buylevitraeufast.com/levitra-pill.php>Levitra Pill</a> Cialis Per Paypal Bezahlen Temovate <a href=http://viagra-dosage.viapill.com>Viagra Dosage</a> Levitra Avec Ordonnance Prezzo Cialis 10 Mg Farmacia <a href=http://levicost.com>costco pharmacy prices levitra 52</a> Is Zithromax A Strong Antibiotic Doxycycline Tablets Buy <a href=http://cheapcial.com/cialis-free-trial.php>Cialis Free Trial</a> Buy Cailas In Uk Finpecia Propecia Finasteride 1mg <a href=http://viacheap.com>viagra</a> Kamagra In Thailand Kamagra Canada <a href=http://viagra-pills.viaforsale.com>Viagra Pills</a> Can You Take Perocet With Amoxicillin Order Nexium From Canada <a href=http://kamagra-price.kamagorder.com>Kamagra Price</a> Acquista Propecia 5 Alfa Reduttasi Clomid Avant Ovulation <a href=http://cialis-online.cialorder.com>Cialis Online</a> Can Cephalexin Damage Liver Apo Cephalexin <a href=http://bestlevi.com/buy-levitra-20mg.php>Buy Levitra 20mg</a> Legally Stendra Order Now Tablets Next Day Best Online Pharmacies <a href=http://propecia-help-forum.propecpills.com>Propecia Help Forum</a> Levitra Canadian Pharmacy Keflex For Staph Infection <a href=http://staminamen.com/get-cheap-cialis-online.php>Get Cheap Cialis Online</a> Dog Keflex
  • 2017-06-24 16:25:38 +0300
    Generic Progesterone <a href=http://viasamples.com/buy-real-viagra-online.php>Buy Real Viagra Online</a> Amoxicillin And Sun Exposure Propecia Ivf <a href=http://buy-cialis.cial5mg.com>Buy Cialis</a> Puedo Tomar Cialis En Ayunas Side Effects Of Antibiotic Keflex <a href=http://buy-generic-priligy.prilipills.com>Buy Generic Priligy</a> Acquistare Kamagra Strasburgo Buy Viagra Without A Prescription <a href=http://levitra.ccrpdc.com/levitra-buy-generic.php>Levitra Buy Generic</a> Amoxicillin And Alesse Side Affects Viagra Acquistasi <a href=http://bpdrugs.com/cialis-prices.php>Cialis Prices</a> Amoxicillin Uti Children Sale Discount Bentyl Real <a href=http://generic-kamagra-pricing.kamagpills.com>Generic Kamagra Pricing</a> Amoxicillin 875 Amoxicillin Ok To Be In Sun <a href=http://bpdrugs.com/low-price-cialis.php>Low Price Cialis</a> Cialis 20 Mg Si Puo Dividere Propecia Precio Cialis Levitra <a href=http://buy-levitra-low-price.levitab.com>Buy Levitra Low Price</a> Viangra Chlamydia Amoxicillin <a href=http://cial40mg.com/how-to-buy-cialis.php>How To Buy Cialis</a> Disolving Amoxicillin For Oral Use Kamagra Preisvergleich <a href=http://bpdrugs.com/cialis-pills.php>Cialis Pills</a> Find Generic Dutasteride In Canada Cash On Delivery
  • 2017-06-25 13:16:27 +0300
    Amoxicillin For Bronchial Infections <a href=http://dprixe.com>viagra</a> How Much Is Viagra
  • 2017-06-29 12:46:42 +0300
    Doxycycline Vs Amoxicillin <a href=http://cialonline.com>cialis</a> Levitra Manufacturer
  • 2017-07-02 00:43:35 +0300
    Viagra Online Deutschland <a href=http://priceofvia.com>viagra</a> One Dollar Viagra
  • 2017-07-03 05:25:22 +0300
    Amoxicillin Macaw Bacterial Infection <a href=http://cheapviausa.com>generic viagra</a> Generico Propecia Comprar
  • 2017-07-06 04:18:32 +0300
    free viagra coupon <a href=http://buyviagrayrxonline.com>buy viagra online</a> canadian pharmacy viagra <a href="http://buyviagrayrxonline.com">buy generic viagra</a>
  • 2017-07-07 12:23:13 +0300
    Orlistat Full Strength <a href=http://onlinecial.com>online pharmacy</a> Zithromax Safe During Pregnancy
  • 2017-07-07 22:25:15 +0300
    cash loans for bad credit loans for bad credit[/url unsecured loans for people with bad credit <a href="http://paydayonlinemoney.com">pay day loans</a>
  • 2017-07-08 03:10:00 +0300
    Generic Secure Ordering Zentel Website Shipped Ups Wells <a href=http://lowpricevia.com>viagra prescription</a> Cephalexin For Strep Throat
  • 2017-07-08 03:22:35 +0300
    Canadian Pharm Support Group <a href=http://pricescial.com>viagra cialis</a> Meilleur Viagra En Ligne En La Seyne
  • 2017-07-09 10:08:51 +0300
    Levothyroxine Without Us Prescription <a href=http://levinorx.com>viagra</a> Generic Clomid
  • 2017-07-09 20:31:44 +0300
    herbal viagra green box <a href=http://buyviagrayrxonline.com>generic viagra online</a> herbal viagra reviews <a href="http://buyviagrayrxonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-07-10 15:46:37 +0300
    Propecia Perdida De Pelo <a href=http://femalecial.com>cialis online</a> Clomid Bouffees Chaleur
  • 2017-07-11 17:26:38 +0300
    Propecia Minoxidil Androgenetic Alopecia <a href=http://levinorx.com>viagra online pharmacy</a> Clomid Donde Puedo Comprar
  • 2017-07-12 00:22:41 +0300
    Direct No Rx Doryx Online Cash Delivery <a href=http://cheapviapill.com>viagra</a> Keflex Seismic Loop
  • 2017-07-13 01:29:56 +0300
    <a href=http://paydayloans2online.com>cash advance</a> <a href="http://paydayloans2online.com">loans for bad credit</a>
  • 2017-07-13 01:50:18 +0300
    <a href=http://paydayloans2online.com>loans for bad credit</a> <a href="http://paydayloans2online.com">loans for bad credit</a>
  • 2017-07-13 02:13:58 +0300
    <a href=http://paydayloans2online.com>payday loans</a> <a href="http://paydayloans2online.com">personal loans</a>
  • 2017-07-13 16:56:26 +0300
    Calais Pills From Canada Pharmacy <a href=http://cialvia.com>cialis</a> Woher Kriege Ich Levitra
  • 2017-07-13 20:47:34 +0300
    viagra manufacturer <a href=http://buyviagrabrxonline.com>viagra online</a> viagra n <a href=http://buyviagrabrxonline.com">generic viagra</a>
  • 2017-07-13 21:43:48 +0300
    do i need a prescription for viagra <a href=http://buyviagrabrxonline.com>buy generic viagra</a> best place to buy viagra online 2015 <a href=http://buyviagrabrxonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-07-13 22:01:30 +0300
    Compra De Cialis <a href=http://cialvia.com>buy cialis</a> Viagra Vegetale It
  • 2017-07-13 23:48:47 +0300
    safe loans <a href=http://personalloansesonline.com>cash advance</a> get cash today <a href="http://personalloansesonline.com">personal loans</a>
  • 2017-07-14 11:51:59 +0300
    how to borrow money <a href=http://fastestmoneycash.com>need money fast</a> loans for very bad credit <a href="http://fastestmoneycash.com">fast payday loans</a>
  • 2017-07-14 21:50:58 +0300
    unsecured loans <a href=http://paydayloansallonline.com>pay day loans</a> personal loan with bad credit <a href="http://paydayloansallonline.com">payday loans online</a>
  • 2017-07-14 22:43:24 +0300
    online loans <a href=http://paydayloansallonline.com>payday express</a> the loan store <a href="http://paydayloansallonline.com">personal loans</a>
  • 2017-07-15 18:41:51 +0300
    cheapest cialis generic buy <a href=http://buygcialisonline.com>generic cialis online</a> generic cialis daily use cheap <a href="http://buygcialisonline.com">cialis online</a>
  • 2017-07-15 22:34:23 +0300
    viagra average age cialis generic <a href=http://buygcialisonline.com>buy cialis online</a> tadalafil cost buy cialis online <a href="http://buygcialisonline.com">cheap cialis online</a>
  • 2017-07-16 01:39:00 +0300
    Tomar Cialis Yahoo <a href=http://pricescial.com>online pharmacy</a> Omeprazole And Amoxicillin And 2c19
  • 2017-07-16 09:06:37 +0300
    50 Mg Amatriptyline Cheap <a href=http://onlinecial.com>viagra cialis</a> Antibiotics Names Amoxil
  • 2017-07-19 07:12:35 +0300
    Propecia Without Prescription Order <a href=http://onlinecial.com>generic cialis</a> Baclofen Achat 10mg
  • 2017-07-20 06:50:58 +0300
    <a href=http://handspinnerx.com/>Hand Spinner</a> <a href=http://fidgetspinnersp.com/>Fidget Spinner</a> <a href=http://handspinnerzx.com/>Hand Spinner</a> <a href=http://fingerspinnerbuy.com/>Finger Spinner</a> <a href=http://fidgetcubezl.com/>Fidget Cube</a> <a href=http://fidgetspinnerm.com/>Fidget Spinner</a> <a href=http://www.fidgetspinnerfs.com/>Fidget Spinner</a> <a href=http://handspinnert.com/>Fidget Spinner</a> <a href=http://fidgetspinnerzs.com/>Fidget Spinner</a>
  • 2017-07-20 17:12:42 +0300
    generic viagra review <a href=http://buyviagrarrxonline.com>generic viagra</a> viagra alternatives <a href="http://buyviagrarrxonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-07-21 04:57:21 +0300
    Zithromax Vs Levaquin <a href=http://cialvia.com>cialis online</a> Finasteride 1mg Generico Comprar Propecia
  • 2017-07-22 04:06:57 +0300
    online payday loans ohio <a href=http://quickcashmoneys.com>loans for bad credit</a> loans in houston tx <a href="http://quickcashmoneys.com">payday loans</a>
  • 2017-07-22 13:49:36 +0300
    online payday loan lenders <a href=http://quickcashmoneys.com>payday loans</a> pay day loans online <a href="http://quickcashmoneys.com">payday express</a>
  • 2017-07-23 16:34:57 +0300
    short term lenders <a href="http://paydayloans7online.com">quick cash advance online</a> personal loan for poor credit <a href=http://paydayloans7online.com>payday express</a>
  • 2017-07-24 05:45:07 +0300
    viagra 300mg <a href=http://buyviagrarxkonline.com>generic viagra online</a> viagra timing <a href="http://buyviagrarxkonline.com">buy viagra online</a>
  • 2017-07-24 05:51:42 +0300
    what if a girl takes viagra <a href=http://buyviagrarxkonline.com>buy viagra online</a> l carnitine viagra <a href="http://buyviagrarxkonline.com">online viagra</a>
  • 2017-07-24 06:25:01 +0300
    loan for bad credit <a href="http://paydayonlinemoneys.com">pay day loans</a> legit loans for bad credit <a href=http://paydayonlinemoneys.com>cash advance</a>
  • 2017-07-24 07:53:29 +0300
    best way to take viagra <a href=http://buyviagrarxkonline.com>buy viagra</a> does walmart sell viagra <a href="http://buyviagrarxkonline.com">viagra online</a>
  • 2017-07-24 09:13:35 +0300
    viagra plus <a href=http://buyviagrarxkonline.com>cheap viagra online</a> how much does viagra cost with insurance <a href="http://buyviagrarxkonline.com">generic viagra online</a>
captcha
Resimde gördüğünüz harfleri yukarıdaki alana giriniz
sag

“Göçebe Bilgi”

Disiplin kimliğin, kimlik aklın, akıl hayal gücünün yerini almasın; düşünce disiplinler, fiiller, diller, kültürler "arası" dolaşsın diye... Bilgiyi neşelendirmek için… Zihin "göçebe"...