log

Özgür Uçkan

Göçebe Bilgi
social

Bir nefret ve hız distopyası: “Kaplan! Kaplan!”

Express Dergisi, 1996)

Kaplan! Kaplan!, Alfred Bester, Türkçesi: Serap Şenkul Tezcan, Altıkırkbeş Yayın, Kasım 1996 Nasıl ütopya, insanlığın “olumlu” enerjisinin “şimdi”nin olumsuzluklarından soyutlanarak yansıtılacağı “hiç varolmamış” bir dünyaya gönderiyorsa, “distopya” da, “şimdi”nin sürekli ve uçsuz bir ayrılma, farklılaşma, dağılma, çözülme hareketiyle, bir ‘kendine burkulan dünya’ya dalar. Ütopya ne kadar “burada ve şimdi”nin dışına savrulursa, distopya da o kadar onun içine burkulur, bükülür, kıvrılır…

“Bir adama bir maske ver, sana hakikati söylesin…”
Oscar Wilde

1913′de New York’da doğan Alfred Bester’in, görece az ama nitelikli üretimiyle, özellikle de yazdığı iki önemli romanla, bilimkurgu edebiyatında, 2. Dünya Savaşı öncesinin popüler tekno-fütürist eğiliminden, teknolojik ilerleme nosyonuna yönelik eleştirel tonun derinleşip keskinleştiği 60′ların “Yeni Dalga”sına geçişi işaretlediği söylenir. Bu romanlar, yani “The Demolished Man” (1953) ve “The Stars My Destination” (1956 – İngiltere’de “Tiger Tiger” adıyla basılmıştır; Türkçe basımında da William Blake’in aynı adı taşıyan şiirine göndermede bulunan bu ad tercih edilmiş), 80′lerin kült filmi “Blade Runner” ya da William Gibson’un “siberpunk” romanı “Neuromancer”a aşina olanlara hayli tanıdık gelecek bir atmosfere sahiptirler: telepat dedektifler, lobotomiyle beyin yakma “ceza”ları, psikiyatr-engizatör karışımı “itiraf”çılar, “yasadışı” hastalıklar edinerek “eğlenen” sefahat düşkünleri, nörotiklerin hayran oldukları hayvan türüyle özdeşleşmelerini sağlayan “analojik” uyuşturucular, androjin fahişeler, gösteri dünyası için “insan hammaddesi”nden “hybrid” canavarlar üreten fabrikalar, hızlandırılmış zaman duyumuna sahip zaman-yaratıkları, özel nörolojik ameliyatlarla sinir sistemleri elektro-manyetik iletişim sistemlerine dönüştürülmüş, normal algı boyutunu aşacak kadar hızlı hareket eden savaş makinası komandolar, beşbin yıllık strateji ve oyun teorilerinin sibernetik sentezine sahip, “imaj-yaratıcısı”, “batıl inanç ustası”, “gizli gövde-dili” konuşan Merkezi Haberalma ajanları, “kötülüğün kaynağı” duyularını özel ameliyatlarla körelten gizli çilekeş tarikatlar, yeraltı hıristiyanları, süregiden “güneş savaşı”,…. Bester’in deyimiyle, “eğlence, fantazya, karmaşa ve felaket”…

DC Comics, Superman, Batman, Kaptan Marvel gibi çizgi romanların senaryo ekiplerinde çalışmış, radyo dizileri için senaryolar yazmış Bester’in 1950 sonrası edebi üretimi, bir bakıma, bilimkurgunun, Karl Krauss, Yevgeniy Zamyatin, Aldous Huxley gibi yazarların, Fritz Lang gibi yönetmenlerin eserleriyle karakterize olan, derin toplumsal eleştiriyle yüklü “Avrupalı” bir geleneğe dek izi sürülebilecek bir entellektüel bakışla bağlarını yeniden kurmaya başlamasının işaretlerinden biridir. İki savaş arasında yeniden filizlenip hızla boy atmaya vakit bulmuş “iyimser” coşkunun ta yüreğinde patlayan “Atom Bombası”ndan sonra, soğuk savaşın her yere sirayet eden paranoyak atmosferi içinde, bilimkurgunun ibresi de “ütopya”dan “distopya”ya vurur. Nasıl ütopya, insanlığın “olumlu” enerjisinin “şimdi”nin olumsuzluklarından soyutlanarak yansıtılacağı “hiç varolmamış” bir dünyaya gönderiyorsa, “distopya” da, “şimdi”nin sürekli ve uçsuz bir ayrılma, farklılaşma, dağılma, çözülme hareketiyle, bir ‘kendine burkulan dünya’ya dalar. Ütopya ne kadar “burada ve şimdi”nin dışına savrulursa, distopya da o kadar onun içine burkulur, bükülür, kıvrılır…

“Kaplan! Kaplan!”, uzayda bir harabe halinde sürüklenen S.S. Göçebe’nin kayıp tayfası Gulliver Foyle’un, tipik ‘Sıradan İnsan’ın, kendisini almadan geçip giden bir gemiye duyduğu nefretin içinde açtığı intikam kapısından fırlayan cehennem makinasına dönüşmüş bir kaplanın hikayesini anlatır: yüzünde eski bir maori dövmesi gibi öfkenin ve kinin kan kırmızısı dövmesini, mahkumu olduğu, silinmez bir kaplan maskesini taşıyan bir adamın, ilk “Güneş Savaşı”nı yaşayan, endüstriyel klanların ve tekno-militer iktidar mekanizmalarının ortaklaşa ve çatışarak yönettiği, “dromokratik” [hız-yönetimli] bir mantıkla, “muhteşem ve kinci bir mantıkla” biçimlenmiş dünyalardaki serüvenini… Düşünce, irade ve algı mekanizmalarının uğradığı teknolojik dönüşümle, önce anlık mekansal yerdeğiştirmelerden “jeodezik uzay-zaman çizgilerinde algı ötesi bir hızla kaymaya” doğru evrilen bir hareket nosyonunun (”jauntelemek”) egemen olduğu bir evrende, “kaplan”, “kendini çizgilerinden yukarı çekerek”, “daha hızlı ve ölümcül” bir kaplan olmak için hızla dönüşür: önce bu evreni kıyametin sınırlarına dek getirecek bir “halk düşman”ına, “ışıl ışıl yanan parlak yalaza” (kendisinin peşinde uzay-zaman sürgünü) bir kaplana, sonra iktidarı yokoluşun anahtarını kitlelere vererek mayınlayan anarşist bir yalvaca, sonunda da… Neyse, “son”u açık kalsın.

24. Yüzyıl’dan “Burada ve şimdi”ye kıvrılalım: “Zenginlik hızın, hız zenginliğin gizli yüzüdür… hıza sahip olan güce de sahip olur.(…) En temel özgürlüğün, hareket özgürlüğü olduğu söylenir hep. Doğru, ama hız özgürlüğü değil. Aşırı hızlı gittiğinde kendinden tamamen soyulursun, tümüyle yabancılaşmış bir hale gelirsin. Bir hareket diktatörlüğünden söz edilebilir… Hareket özgürlüğünden hareketin tiranlığına geçiyoruz… Modern savaş çoktan uzaydan zamana hareket etmiş durumda.” (Virilio / Lotringer, Pure War)

KAPLAN! KAPLAN!
Kaplan! Kaplan! gecenin ormanında
Işıl ışıl yanan parlak yalaza,
Hangi ölümsüz el ya da göz, hangi,
Kurabildi o korkunç simetrini?

Hangi uzak derinlerde, göklerde
Yandı senin ateşin gözlerinde?
O hangi kanatla yükselebilir?
Hangi el ateşi kavrayabilir?

Ve hangi omuz ve hangi beceri
Kalbinin kaslarını bükebildi?
Ve kalbin çarpmaya başladığında,
Hangi dehşetli el? ayaklar ya da

Neydi çekiç? ya zincir neydi?
Beynin nasıl bir fırın içindeydi?
Neydi örs? ve hangi dehşetli kabza
Ölümcül korkularını alabilir avcuna?

Yıldızlar mızraklarını aşağıya atınca,
Göğü sulayınca gözyaşlarıyla,
Güldü mü o, görünce eserini?
Kuzu’yu yaratan mı yarattı seni?

Kaplan! Kaplan! gecenin ormanında
Işıl ışıl yanan parlak yalaza,
Hangi ölümsüz el ya da göz, hangi,
Kurabilir o korkunç simetrini?

William Blake
(Türkçesi: Selahattin Özpalabıyıklar)

Toplam Yorum: ...
  • 2017-06-12 15:32:47 +0300
    serovital hgh review <br /> <a href="http://hghhormonex.accountant/">hgh for women </a> <br /> &lt;a href=&quot;http://hghhormonex.accountant/&quot;&gt;hgh pro &lt;/a&gt; <br /> natural hgh #474788wwwwww
  • 2017-06-18 16:18:04 +0300
    Viagra Free Trial <a href=http://fast-shipping-viagra.via100mg.com>Fast Shipping Viagra</a> Erection Pills For Sale
  • 2017-06-28 20:46:30 +0300
    Buy Teva Viagra 254 <a href=http://cheapviausa.com>viagra</a> Keflex And Strep Throat
  • 2017-07-06 01:46:28 +0300
    herbal substitute for viagra <a href=http://buyviagrayrxonline.com>buy viagra online</a> where to get viagra <a href="http://buyviagrayrxonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-07-06 01:53:43 +0300
    viagra for the brain <a href=http://buyviagrayrxonline.com>online viagra</a> how to get viagra <a href="http://buyviagrayrxonline.com">buy generic viagra</a>
  • 2017-07-08 00:23:53 +0300
    Cialis Levitra Viagra Vergleich <a href=http://cialvia.com>buy cialis</a> Cytotec Without Prescription
  • 2017-07-09 01:25:08 +0300
    Methocarbamol Germany <a href=http://femalecial.com>cheap cialis</a> Krankenkasse Levitra 20mg
  • 2017-07-09 01:40:52 +0300
    Real Generic Doryx Medication Amex Overseas <a href=http://levinorx.com>viagra</a> Viagra Scaduto Conseguenze Mediche
  • 2017-07-12 23:36:02 +0300
    <a href=http://paydayloans2online.com>cash advance</a> <a href="http://paydayloans2online.com">fast cash</a>
  • 2017-07-14 02:50:02 +0300
    order cialis online without a prescription grapefruit juice <a href=http://buycialisyrxonline.com>buy cialis</a> buy generic cialis online uk <a href="http://buycialisyrxonline.com">buy cialis online</a>
  • 2017-07-14 10:55:06 +0300
    Buy Amoxicillin In The Uk No Prescription <a href=http://cialvia.com>cialis</a> Viagra Apotheke Aachen
  • 2017-07-14 20:35:38 +0300
    Order Cipro <a href=http://onlinecial.com>cialis</a> Viagra Acostumbramiento
  • 2017-07-17 00:53:42 +0300
    cialis pharmacy like <a href=http://buycialisnorx.com>buy generic cialis online</a> buy cialis online canada <a href="http://buycialisnorx.com">buy generic cialis online</a>
  • 2017-07-19 08:00:38 +0300
    payday loan in las vegas <a href=http://paydayloansallonline.com>payday loans online</a> cash in advance <a href="http://paydayloansallonline.com">pay day loans</a>
  • 2017-07-19 23:54:00 +0300
    Nolvadex Tamoxifen For Sale Uk <a href=http://levinorx.com>viagra</a> Cialis Super Activa
  • 2017-07-20 00:12:36 +0300
    <a href=http://handspinnerx.com/>Hand Spinner</a> <a href=http://fidgetspinnersp.com/>Fidget Spinner</a> <a href=http://handspinnerzx.com/>Hand Spinner</a> <a href=http://fingerspinnerbuy.com/>Finger Spinner</a> <a href=http://fidgetcubezl.com/>Fidget Cube</a> <a href=http://fidgetspinnerm.com/>Fidget Spinner</a> <a href=http://www.fidgetspinnerfs.com/>Fidget Spinner</a> <a href=http://handspinnert.com/>Fidget Spinner</a> <a href=http://fidgetspinnerzs.com/>Fidget Spinner</a>
  • 2017-07-20 21:06:00 +0300
    Viagra O Similares <a href=http://buytadalaf.com>cialis</a> Levitra 10 Precio
  • 2017-07-24 23:29:28 +0300
    heartburn cialis online pharmacy <a href=http://buyscialisrxonline.com>buy cialis cheap</a> generic cialis from canada <a href="http://buyscialisrxonline.com">buy generic cialis online</a>
  • 2017-07-24 23:31:09 +0300
    indian buy generic cialis <a href=http://buyscialisrxonline.com>cialis cost</a> edrugstore cialis pills cialis <a href="http://buyscialisrxonline.com">generic cialis online</a>
  • 2017-07-25 05:33:57 +0300
    the loan store <a href=http://paydayusaloans.com>pay day loans</a> cash advance support <a href="http://paydayusaloans.com">personal loans</a>
  • 2017-07-27 02:59:36 +0300
    loan companies <a href=http://paydayloans8online.com>loans with bad credit</a> payday lenders <a href="http://paydayloans8online.com">quick cash</a>
  • 2017-07-27 08:05:29 +0300
    direct online payday lenders <a href=http://paydayloans8online.com>quick cash</a> local payday loans <a href="http://paydayloans8online.com">loans online</a>
  • 2017-07-28 15:28:42 +0300
    <a href=http://necklacesfor-women.us/>Necklaces</a> <a href=http://necklacesfor-women.us/>Necklaces For Women</a> <a href=http://necklacesfor-women.com/>Necklaces For Women</a> <a href=http://necklacesfor-women.com/>Necklaces</a> <a href=http://necklacesforwomen.us/>Necklaces For Women</a> <a href=http://necklacesforwomen.us/>Necklaces</a> <a href=http://necklacesn.com/>Necklaces For Women</a> <a href=http://necklacesn.com/>Necklaces</a>
  • 2017-07-28 22:47:14 +0300
    viagra more health continuing education cialis 20mg <a href=http://buygcialisrxonline.com>buy generic cialis</a> best price for generic cialis <a href="http://buygcialisrxonline.com">online cialis</a>
  • 2017-07-29 06:31:17 +0300
    no fee loans <a href=http://paydayonlinemoney.com>pay day loans</a> vip loans <a href="http://paydayonlinemoney.com">personal loans</a>
  • 2017-07-31 12:13:31 +0300
    refund anticipation check <a href=http://paydayonlinemoneys.com>loans for bad credit</a> short term loan <a href="http://paydayonlinemoneys.com">short term loans</a>
  • 2017-07-31 17:46:59 +0300
    Cephalexin Food <a href=http://pricescial.com>cialis buy online</a> Cheap Antabuse Disulfiram
  • 2017-07-31 20:11:45 +0300
    viagra on steroids <a href=http://buyviagrarxgonline.com>buy viagra online</a> vardenafil vs viagra <a href="http://buyviagrarxgonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-08-02 00:27:05 +0300
    Propecia Datos <a href=http://femalecial.com>cialis buy online</a> Cialis Las Palmas
  • 2017-08-03 12:40:43 +0300
    payday loans direct lenders bad credit <a href=http://badcreditloansnynjllausa.com>loans bad credit</a> cashloan <a href="http://badcreditloansnynjllausa.com">loans with bad credit</a>
  • 2017-08-03 16:36:31 +0300
    need unsecured loan bad credit <a href=http://paydayloans9online.com>cash advance</a> montell williams loan <a href="http://paydayloans9online.com">quick cash</a>
  • 2017-08-03 17:36:51 +0300
    generic cialis soft online buy <a href=http://buygcialisrxonline.com>buy generic cialis online</a> cialis 10mg <a href="http://buygcialisrxonline.com">cheap cialis</a>
  • 2017-08-03 20:49:32 +0300
    direct payday lenders no teletrack <a href=http://paydayonlinemoneys.com>quick cash money</a> payday loans bad credit direct lender <a href="http://paydayonlinemoneys.com">fast cash</a>
  • 2017-08-14 03:01:12 +0300
    online payday loans fast <a href="https://paydaybuc.org">best payday loans</a> pay day <a href=https://paydaybuc.org>payday loan lenders</a> ’
  • 2017-08-15 04:24:54 +0300
    check cash advance <a href="https://paydaybuc.org">same day payday loan</a> canadian payday loan association <a href=https://paydaybuc.org>loans payday</a> ’
  • 2017-08-18 01:50:25 +0300
    can military get payday loans - http://paydayvrvi.org bad credit payday loans no fax <a href=http://paydayvrvi.org>instant payday loans</a> ’
  • 2017-08-18 20:47:57 +0300
    small payday loans - http://paydayvrvi.org bad credit no payday loan <a href=http://paydayvrvi.org>online payday loans direct lenders</a> ’
  • 2017-09-05 16:06:52 +0300
    how does viagra work - http://lolviagrah.com/ viagra online pharmacy <a href=http://lolviagrah.com/>viagra buy</a> ’
  • 2017-09-06 11:56:31 +0300
    cialis 5 mg cost cvs <a href="http://cialisxrm.com/">cialis generic</a> free trial offer cialis <a href=http://cialisxrm.com/>cialis without a doctor prescription</a>
  • 2017-09-06 15:54:49 +0300
    female viagra drug <a href="http://lolviagrah.com/">online viagra</a> viagra buy now <a href=http://lolviagrah.com/>cheap viagra</a> ’
  • 2017-09-17 16:37:42 +0300
    official site cialis pills <a href=http://buycialisdaonlinerx.com>generic cialis online</a> india generic cialis <a href="http://buycialisdaonlinerx.com">cialis coupon</a>
  • 2017-09-17 19:57:34 +0300
    cialis online canada no prescription <a href=http://buycialisdaonlinerx.com>generic cialis</a> generic cialis overnight shipping cost <a href="http://buycialisdaonlinerx.com">generic cialis online</a>
  • 2017-09-17 19:59:33 +0300
    viagra cocaine cialis pills cialis <a href=http://buycialisdaonlinerx.com>cheap generic cialis</a> cialis mail order definition <a href="http://buycialisdaonlinerx.com">cheap generic cialis</a>
  • 2017-09-17 20:59:38 +0300
    alcohol cialis generic <a href=http://buycialisdaonlinerx.com>cheap generic cialis</a> best price buy cialis online <a href="http://buycialisdaonlinerx.com">buy cialis generic</a>
  • 2017-09-18 00:24:23 +0300
    cialis online australia <a href=>cheap generic cialis</a> order cialis in canada <a href= http://buycialisdaonlinerx.com >generic cialis online</a>
  • 2017-09-18 03:58:13 +0300
    buy cialis online without prescripition <a href=>cialis</a> pill splitting cialis 20mg buy <a href= http://buycialisdaonlinerx.com >cialis coupon</a>
  • 2017-09-18 13:10:09 +0300
    generic name cialis 20mg <a href=>buy cialis online</a> buy generic cialis online sildenafil citrate <a href= http://buycialisdaonlinerx.com >generic cialis online</a>
  • 2017-09-18 18:22:22 +0300
    viagra 100mg price <a href="https://viagraciom.com">viagra</a> viagra for cheap <a href="https://viagraciom.com">cheap viagra</a> ’
captcha
Resimde gördüğünüz harfleri yukarıdaki alana giriniz
sag

“Göçebe Bilgi”

Disiplin kimliğin, kimlik aklın, akıl hayal gücünün yerini almasın; düşünce disiplinler, fiiller, diller, kültürler "arası" dolaşsın diye... Bilgiyi neşelendirmek için… Zihin "göçebe"...