log

Özgür Uçkan

Göçebe Bilgi
social

Herkes hak ettiği biçimde yönetilirmiş

Sabah Pazar Eki sf. 10, 04.01.2009

“E-devlet sadece çıban. Cerahatin fışkırdığı yerlerden biri. Biz sivilce dolu, ergen bir surata sahibiz. Her yerimizden cerahat fışkırıyor. Aynı zamanda sevimli bir çocuğuz. Bir de toramanız! Herkesin bize ihtiyacı var. 17. büyük ekonomiyiz. Bu kadar büyük bir ekonominin kendini yönetmesine izin verildiği nerede görülmüş!”

Ropörtaj: ECE KOÇAL

Bilgi ekonomisi uzmanı Dr. Özgür Uçkan, 2008′in son günlerinde hizmete giren “e-devlet”imizi eleştirdi. Özgür Uçkan, e-devletin faydalı olması için öncelikle zihniyet dönüşümü yaşanması gerektiğini söylüyor.

Devlet kurumlarında saatlerce, günlerce sürünerek hallettiğiniz işleri internette kısa sürede gerçekleştirmeyi hedefeyen e-devlet projesi, sonunda hayata geçti. Ama pek çok aksaklıkla… Örneğin e-devletten faydalanmak için öncelikle PTT’ye gidip e-imza almak gerekiyor..

Birçok devlet kurumundan bilgi edinme ve işlem gerçekleştirme olanağı tanıyacak olan e-devletin kapısı www.turkiye.gov.tr, üç hafta önce açıldı. Amaç, vatandaşın kuyruğa girme zahmetine girmeden, devletle ilgili tüm işlerini internette halledebilmesi… E-devlet gerçekten bu hayalleri gerçekleştirecek mi, diye merak ettik ve İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde bilgi ekonomisi, ağ ekonomisi, enformasyon tasarımı ve yönetimi, iletişim tasarımı, tasarım yönetimi konularında ders veren Dr. Özgür Uçkan’la buluştuk. 2003′te E-Devlet, E-Demokrasi ve Türkiye isminde bir kitap da yayımlayan Uçkan, e-devletimizi pek çok noktada eleştirmekten kendini alamadı: “E-devlet sadece çıban. Cerahatin fışkırdığı yerlerden biri. Biz sivilce dolu, ergen bir surata sahibiz. Her yerimizden cerahat fışkırıyor. Aynı zamanda sevimli bir çocuğuz. Bir de toramanız! Herkesin bize ihtiyacı var. 17. büyük ekonomiyiz. Bu kadar büyük bir ekonominin kendini yönetmesine izin verildiği nerede görülmüş!”

Sizce 2003′ten bu yana e-devlet projesi nasıl gelişti? Kitabınızda olumsuz bir tablo çizmiştiniz. Hâlâ öyle mi düşünüyorsunuz?

Evet kapımız açıldı. O kitapta dile getirdiğim önerilerin yüzde 60′ı gerçekleştirildi. Kapı da onlardan biri. E-devlet’in dört aşaması olduğunu söylüyordum. Son aşaması entegrasyon aşamasıydı. Kapı da açılınca, çok ciddi ilerlemeler olduğunu söyleyebilirim. Ben kitabımı yazdığımdan beri Türkiye’de çok şey değişti. Değişmeyen tek şey, edemokrasinin hâlâ olmaması. Bir ülkede demokrasi kısmen ve vesayet altında varsa, elektronik olarak olması çok sanal olurdu.

YURTTAŞ, MÜŞTERİ GİBİ GÖRÜLMELİ

E-devlet nedir? Ne işimize yarayacak?

E-devlet en genel çerçevede mekanik olarak tanımlarsak, şirket modelinin devlet modeline yerleşmesidir. Bir tarafta müşteri vardır, yani yurttaş, onun memnuniyeti ve talebi önemlidir. Öteki tarafta da hizmet sektörü vardır, o da devlettir. Çok net bir şekilde hizmet sektörü nasıl yapılanıyorsa, nasıl iş modelleriyle gelişiyorsa devlet aynı şekilde gelişerek, “Ben devletim, ben büyüğüm,” demeden bu hizmetleri onun ayağına getirmeli. Yedi gün, 24 saat. Bu en mekanik çerçeve.

Tek başına bunu yapmak yeterli mi?

Sadece bunu yapmak hiçbir şey ifade etmez tabii… Böyle olursa kullanıcılarınızın sayısı çok düşük kalır. Kullananlar da meraktan kullanır. Bir şirket, müşteri memnuniyetini göz önüne almazsa iflas eder. Devlet de aynı şekilde iflas eder. E-devlet aslında bundan dört yıl önce tüm dünyada iflas etti.

Neden, kullanılmadı mı?

Hem kullanılmadı hem de bizim güven altyapısı dediğimiz şeyi oluşturmadı. E-devlet hizmetlerinde çok önemli kişisel bilgiler dolaşır. Siz çok bilinçli kullanıcı olarak özellikle e-devleti kullanmamayı seçebilirsiniz. Çünkü İngiltere’de, Amerika’da çok ciddi skandallar oldu. Devlet, bunu güvence altına almadı.

Nasıl skandallar olmuştu?

İngiltere’de son patlayan skandal, Sosyal Sigortalar Kurumu’nun özel verileri çalındığı için yaklaşık 1.5 milyon kişinin özel verisi tehlikeye girdi. Bunun insanlara yarattığı maliyet devasa boyutlarda. İnsanlar çok rahatlıkla bir araya gelip İngiliz devletini iflas ettirecek tazminat davaları açabilir. Siz e-güven ve e-hukuki altyapısını kurmadan e-devleti yaptığınız anda, bilinçsiz kullanıcı çok ciddi zararlarla karşı karşıya kalır.

Bizim bilgilerimiz nasıl korunabilir?

İngiltere’de kişisel verilerin korunması kanunu vardır. Türkiye’de 15 yıldır kişisel verilerin korunması kanunu tartışılıyor. Hâlâ Meclis gündeminde. Bu yokken aslında e-devlet yoktur da… Türkiye’de yasa neden çıkmıyor? Çünkü jandarma gidiyor, “Ben bilgilere erişebilme ayrıcalığı istiyorum,” diyor. Polis gidiyor, “Ben de erişmek istiyorum,” diyor. Herkes “Bilgiler bende dursun,” diyor. Sana ne benim bilgimden! Vatandaşın bilgisi kamu malı değildir. Güvenmediğim e-devleti ben neden kullanayım? Gerekirse kuyruğa girerim, bilgilerimi yüz yüze veririm, ama kullanmam. Bu yüzden e-devlet dört yıl önce tüm dünyada iflas etti. Ve dünya oturup düşündü, “Yeni kuşağa geçmemiz gerek,” diye. Türkiye genellikle olduğu gibi bu konuda da ayak sürüyor. Mekanik olarak uyum sağlıyor ama zihniyet olarak sağlayamıyor. Mekanik anlamda dünyada çok da fena bir yerde değiliz. Ama aynı şeye hesap verilebilirlik, yönetişim ilkeleri gibi endekslere göre bakarsak, e-devletimiz dünyada sonuncu sıradadır. 2008 Birleşmiş Milletler E-Devlet Araştırması bunu açık bir şekilde ortaya koyuyor. Zihniyet dönüşümünü bir yaşasak, 72. sıradan anında 35. sıraya yükselebiliriz.

Peki zihniyet dönüşümü nasıl sağlanacak? Sadece edevlette değil pek çok alanda en büyük problem bu…

Bu, Türkiye’deki merkeziyetçi yönetim saplantısının suçu. Bu da Osmanlı’ya kadar gidiyor. Dolayısıyla sadece bürokratları suçlamıyorum. Antik Yunan’dan beri çok temel bir laf vardır: Herkes hak ettiği biçimde yönetilir. Türkiye’deki e-devlet kullanıcıları demek ki böyle bir e-devlet hak ediyor.

HANİ ÇABA SARF ETMEYECEKTİK!

www.turkiye.gov.tr açıldı. Ben bir vatandaş olarak bu e-devlet kapısından nasıl faydalanabilirim?

PTT’ye gitmeniz gerekiyor! Bu çok ironik. E-devlet en başından beri PTT’ye gitmeyelim diye yapıldı. Vatandaşın en çok gittiği yer PTT’ydi. Artık o kadar gitmiyoruz. Ama bunu sağlayan devlet değil, dünya ekonomisidir. Kartpostal mı yolluyoruz artık, mektup mu yazıyoruz? Ama uzun zaman harç yatırmak vs. için gittik. Sonra bunları da bankalara taşıdık. Elektronik bankacılık sayesinde gitmeden onu da hallediyoruz. Bugün bana kimse “Yıllar öncesinin o PTT’sine git, elektronik imza al,” demesin. E-imzanın yaygınlaştırılması da devletin görevidir, benim değil. Kimse bana “E-imzan yok, buraya giremezsin,” demesin. Vatandaşın e-imzası yoksa, devlet yüzünden yok. Ya bu kanun geç çıktığı için ya da yönetmelik saçma olduğu için. E-imza almak için çaba göstermeniz gerek. Halbuki e-devlet, ben çaba göstermeyeyim diye var. E-devletin maliyeti biliniyor. Bu para benim cebimden çıkıyorsa, bana kalkıp ekstra şu kadar para harca, bir de kafan karışsın diyemez. Sorun e-devlet sistemini yapanlarda değil, kafalarda! Örneğin noterler bunu istemiyor. Çünkü bir anda çok ciddi bir gelirden olacaklar. Ama isteseler de istemeseler de e-noterlik olacak.

Doğrusu nasıldır peki?

Çok kolay bir şekilde o kapıdan girmek gerek. Başka yerlere nasıl giriyorsam, oraya da girebilmeliyim. Dünyada böyle bir şey yok. Ama o denetlemek istiyor. Mümkünse suratını göreyim, diyor. Ben parasını ödeyen müşteriyim ve vatandaş olarak hiç memnun değilim. Demek ki başarısız.

Harcanan paralar boşa mı gitti?

Hayır. Bunun çoktan yapılmış olması gerekiyordu. Biz bunu yedi-sekiz yıldır konuşuyoruz. Bu nedenle kaç para kaybettiğimizi biliyor musunuz? Bunun hesabını kim verecek?

2009′da 1 milyon kullanıcı öngörülüyor. Mümkün mü?

Öngörebilirler, çok önemli değil. Önemli olan öngörmek değil, mümkün kılmak. Önümüzdeki bir yıl içinde 1 milyon kullanıcı, bundan sekiz yıl önce geliştirilmesi gereken bir proje için komik ve ironik. Toplam e-devlet maliyeti, başka konularla karşılaştırıldığında o kadar büyüktür ki…

Ben bu e-devleti neden kullanmalıyım?

Eskiden bankada kaybettiğiniz zamanı sekizle çarpın, devlet kurumlarında onu kaybediyorsunuz. Zaman, para, benim oraya gitme param, kaybettiğim paranın bana maliyeti gibi bunun ekonomik ölçümleri var. Vatandaşa sağladığı katkı devasa boyutlarda.

E-devlet benim mahremiyetimi koruyacak mı?

Binlerce e-devlet çalışanı ve işçisine teşekkür ederim. Bakanlar onları teselli etmiyor, bari biz edelim. 15-20 yıldır bu işin içindeyim. Onlar da öyle. Onlar savaşçı. Onlar olmasaydı, bunların hiçbiri olmazdı. Vatandaş sarayın kapısına gidip “E-devlet isterük!” diye tutturmuyor. İyi ki o teknisyenler var da bu işin standartları onlar tarafından bilindiği için, kimse onlardan talep etmediği halde, onlar bu standartlara uygun olarak bazı şeyleri geliştirdiği için durumumuz çok kötü değil.

E-imza güvenli mi?

Evet. Güvenli olması, bizim sayemizde değil. Küresel standartlar sayesinde. E-imzaya geç geçilmesinin Türkiye ekonomisine maliyetini ölçen var mı? Zaten e-imza iş dünyasının baskıları yüzünden çıktı. Adamlar bizimle dalga geçiyordu, “Sizin memlekette e-imza yok mu?” diye.

Toplam Yorum: ...
  • 2017-04-14 14:25:37 +0300
    <a href=http://achatcialisenfrancelivraisonrapide.com>achat cialis en france sans ordonnance </a> <a href=" http://achatcialisenfrancelivraisonrapide.com ">achat cialis en france livraison rapide </a>
  • 2017-05-05 17:06:19 +0300
    If you need a person's project to become composed fast along with with no flaws the put to suit your needs. Our low-priced tailor made essay creating service can certainly be effective for each and every university student who may have no time or want to manage essays. We realize that learners presently must offer with way more courses, books, papers and professors. Which is why we want to produce it a little bit much easier for you personally with our essay writing support. Not everyone seems to be ready to sit for hrs and drive their creative imagination and creativity to perform what they refuse to carry out. <a href="http://neuropsychology.ir/instance-experiments-state-centre-for-educating-in/">http://neuropsychology.ir/instance-experiments-state-centre-for-educating-in/</a>
  • 2017-05-17 18:14:30 +0300
    Almost all of the main essay creating facilitate solutions proffer you a fantastic chance for creating professionally drafted operate. Additionally they offer you a earliest rated deliver the results and in certain cases as urgent as in an hour. Therefore if you actually need somebody that can craft a fantastic paper to suit your needs, this really is the perfect time for you to spot an get at our page allow me generate my essay. <a href="http://blanclass.com/_night/archives/10420">http://blanclass.com/_night/archives/10420</a>
  • 2017-05-17 19:00:13 +0300
    A majority of often the essay composing assistance providers proffer you an exceptional possibility for creating professionally composed get the job done. They also give you a first of all rated show results and occasionally as urgent as in an hour. Therefore if you really want a person who can create an outstanding paper in your case, this is the suitable time for you to place an buy at our online site guidance me craft my essay. <a href="http://earlaustinjr.com/?p=11686">http://earlaustinjr.com/?p=11686</a>
  • 2017-05-17 20:05:06 +0300
    A lot of often the essay writing guidance companies proffer you a great possibility for forming skillfully drafted work. They also provide you with a to begin with rated function and in some cases as urgent as within an hour. So if you really want a person who can publish a really good paper to suit your needs, this really is the appropriate the perfect time to place an get at our web-site support me produce my essay. <a href="http://old.mmaonline.com/essay-help/paper-help-you-to-generating-making-review-tips-in/">essay writing service</a>
  • 2017-05-27 18:38:41 +0300
    viagra duration http://buyviagraonlineomrx.com - buy viagra non prescription viagra <a href="http://buyviagraonlineomrx.com">viagra cheap</a>
  • 2017-06-06 14:47:03 +0300
    And also to do this they can be all set to reduce their bids and help you to get A-level papers without having heading bankrupt! The cost for each order may differ, when you consider that each one of you has assorted calls for and conditions, by way of example, an essay that will have to be finished in five hrs will charge more than an essay due in 3 months, but even in these types of scenario the cost will likely not exceed acceptable limitations! Just can't imagine that this will be genuine? We welcome you at our blog at any time and are completely ready to alter your point of view a couple of trustworthy personalized writing company. <a href="http://kushima-panerp.com/?p=2313">http://kushima-panerp.com/?p=2313</a>
  • 2017-06-10 23:45:14 +0300
    when will generic viagra be available <a href=http://buyviagratrxonline.com>buy viagra online</a> viagra porn <a href="http://buyviagratrxonline.com">buy viagra online</a>
  • 2017-06-11 21:52:24 +0300
    viagra from canada <a href=http://buyviagratrxonline.com>buy viagra online</a> history of viagra <a href="http://buyviagratrxonline.com">viagra generic</a>
  • 2017-06-23 22:13:43 +0300
    Kamagra Wiki <a href=http://genericvia.com/china-viagra-online.php>China Viagra Online</a> Vente De Kamagra Propecia Ebay Infertilidad <a href=http://cheapcial.com/buying-cialis-online.php>Buying Cialis Online</a> Generic Viagra Sample Pack Provera Amex <a href=http://doxycycline.ccrpdc.com/cheap-vibramycin-samples.php>Cheap Vibramycin Samples</a> Canadian Pharmacy Propecia Free Shipping Generic Viagra <a href=http://bestlevi.com/best-price-on-levitra.php>Best Price On Levitra</a> Buy Online No Rx Amoxil Dogs <a href=http://dprixe.com>viagra prescription</a> Fosamax Cephalexin For Poison Ivy <a href=http://bpdrugs.com/female-cialis.php>Female Cialis</a> Priligy Review Discount Tadafil <a href=http://viagra-alternative.viapill.com>Viagra Alternative</a> Levitra Bucodispersable Prospecto Levitra Dose Consigliata <a href=http://staminamen.com/how-to-buy-cialis.php>How To Buy Cialis</a> Does Alchohol Effect Amoxicillin Efectos De La Viagra En Jovenes <a href=http://costofvia.com/sildenafil.php>Sildenafil</a> How To Buy Cialis Online Safely Medicament Baclofene Sun <a href=http://buy-cheap-dapoxetine-online.priliorder.com>Buy Cheap Dapoxetine Online</a> Can You Buy Valtrex In Mexico Amoxicillin Mono <a href=http://leviplus.com/buy-levitra-vardenafil.php>Buy Levitra Vardenafil</a> Non Prescription Pharmacy Canadian Pha <a href=http://cialcheap.com/generic-for-cialis.php>Generic For Cialis</a> Clomid Bouffees Chaleur buy accutane for acne <a href=http://cheap-cialis-tablets.BuyCial.com>Cheap Cialis Tablets</a> Canada Pills Farmaco Levitra <a href=http://propecia-2mg.propecpills.com>Propecia 2mg</a> Amoxicillin 500mg Capsule Avis Sur Achat Cytotec En Ligne <a href=http://canadian-viagra.via100mg.com>Canadian Viagra</a> Nebenwirkungen Viagra Sodbrennen Zithromax In India <a href=http://leviprix.com/cheap-levitra.php>Cheap Levitra</a> Cephalexin Keflex Propecia Adverse Effects Swelling Of The Lips <a href=http://where-to-buy-priligy-online.priliorder.com>Where To Buy Priligy Online</a> Onlinepharmacy24 Medicamento Priligy 30 Mg <a href=http://costofvia.com/cost-of-viagra.php>Cost Of Viagra</a> Order Nizagara Online Buying Tadalis Sx Online <a href=http://leviusa.com>realcheaplevitra</a> Pill Identifier Amoxicillin 500 Precio Viagra Madrid <a href=http://cheapcial.com/buy-generic-cialis.php>Buy Generic Cialis</a> Potenzmittel Kamagra Nebenwirkung Sexy Tadalis Sx Soft Breakdance Werbung Tanz <a href=http://sildenafil-dosage.viasample.com>Sildenafil Dosage</a> Cialis 20 Forum Mail Order Medications From Canada <a href=http://kamagra-cheap-online.kamagpills.com>Kamagra Cheap Online</a> Bayer Generic Generic Levitra 100mg Pill Identification Keflex <a href=http://cialusa.com>cialis</a> Ezonline Pharmacy Effetti Propecia Foglietto Illustrativo <a href=http://brandcial.com/buy-cheap-cialis-pills.php>Buy Cheap Cialis Pills</a> Tagara Cialis Nedeland <a href=http://cheap-cialis-and-viagra.cial5mg.com>Cheap Cialis And Viagra</a> Contraindication Of Cephalexin Canadian Pharmacy Clonidine <a href=http://brandcial.com/purchase-cialis.php>Purchase Cialis</a> Sachet Kamagra Fast Low Price On Cialis Canada <a href=http://cialis-prices.cialorder.com>Cialis Prices</a> Clomid 2 Comprimes Avigra Sales Aus <a href=http://genericvia.com/cheap-viagra-pills.php>Cheap Viagra Pills</a> Tamoxifen Nolvadex Kamagra Oral Jelly 5g <a href=http://leviplus.com/affordable-levitra.php>Affordable Levitra</a> Amoxicillin Sun Exposure Prix Cialis 5 <a href=http://cialcost.com/order-cialis.php>Order Cialis</a> Keflex Purpose Donde Venden Viagra Murcia <a href=http://brandcial.com/order-cialis-online-usa.php>Order Cialis Online Usa</a> Overnight Stendra In Internet Shop Cialis Viagra Effets Secondaires <a href=http://fast-delivery-cialis.BuyCial.com>Fast Delivery Cialis</a> Levaquin Drugs In Usa C.O.D. Priligy 60 Mg Comprimes <a href=http://cheapcial.com/cialis-free-offer.php>Cialis Free Offer</a> Cialis 5mg No Prescription Cialis En Parafarmacias <a href=http://cial40mg.com/can-i-buy-cialis-online.php>Can I Buy Cialis Online</a> Strep Throat And Amoxicillin Keflex For Cystitis <a href=http://viagra-pills.via100mg.com>Viagra Pills</a> Examples Of Side Effects Of Propecia Achat Lioresal En France <a href=http://cialis.ccrpdc.com/cialis.php>Cialis</a> Can Amoxicillin Cause Yeast Infection Cialis 20mg Filmtabletten <a href=http://levitra-order-online.leviorder.com>Levitra Order Online</a> Silagra 100 Uk For Sale
  • 2017-06-26 01:48:40 +0300
    Levitra Australia Online <a href=http://prices-for-propecia.propecpills.com>Prices For Propecia</a> Bentyl Express Delivery
  • 2017-07-06 01:12:12 +0300
    how long does viagra work <a href=http://buyviagrayrxonline.com>buy viagra online</a> which is better viagra or cialis <a href="http://buyviagrayrxonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-07-06 01:37:44 +0300
    what happens when a girl takes viagra <a href=http://buyviagrayrxonline.com>cheap viagra online</a> cheapest viagra online <a href="http://buyviagrayrxonline.com">buy generic viagra</a>
  • 2017-07-06 01:44:22 +0300
    is viagra over the counter <a href=http://buyviagrayrxonline.com>cheap viagra</a> when will generic viagra be available <a href="http://buyviagrayrxonline.com">online viagra</a>
  • 2017-07-06 03:58:39 +0300
    natural viagra <a href=http://buyviagrayrxonline.com>buy viagra online</a> viagra alternatives <a href="http://buyviagrayrxonline.com">cheap viagra</a>
  • 2017-07-06 04:44:39 +0300
    cialis vs. viagra <a href=http://buyviagrayrxonline.com>buy generic viagra</a> blue pill viagra <a href="http://buyviagrayrxonline.com">buy viagra online</a>
  • 2017-07-06 04:55:38 +0300
    free viagra trial <a href=http://buyviagrayrxonline.com>generic viagra</a> viagra cost per pill <a href="http://buyviagrayrxonline.com">buy viagra online</a>
  • 2017-07-07 04:28:30 +0300
    does viagra work on women <a href=http://buyviagrayrxonline.com>buy viagra online</a> buy real viagra online <a href="http://buyviagrayrxonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-07-07 04:51:39 +0300
    unsecured personal loans for bad credit payday loans[/url need a loan with bad credit <a href="http://paydayonlinemoney.com">payday loans</a>
  • 2017-07-07 07:27:48 +0300
    alternatives to viagra <a href=http://buyviagrayrxonline.com>online viagra</a> healthy man viagra <a href="http://buyviagrayrxonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-07-07 07:44:09 +0300
    payday loans in maryland payday loans[/url cash advances <a href="http://paydayonlinemoney.com">cash advance</a>
  • 2017-07-07 19:19:57 +0300
    viagra without prescription <a href=http://buyviagrayrxonline.com>cheap viagra online</a> is there a generic viagra <a href="http://buyviagrayrxonline.com">viagra online</a>
  • 2017-07-08 06:30:09 +0300
    Free Shipping Generic Viagra <a href=http://pricescial.com>cialis</a> Viagra Compro
  • 2017-07-09 07:10:45 +0300
    Generic Viagra Without Prescription <a href=http://cheapviapill.com>viagra</a> Orlistat From Canada
  • 2017-07-09 07:19:08 +0300
    Belgio Prezzo Kamagra <a href=http://pricescial.com>online pharmacy</a> Cytotec 200mg
  • 2017-07-09 14:10:09 +0300
    viagra 100mg <a href=http://buyviagrayrxonline.com>buy viagra online</a> is there a generic for viagra <a href="http://buyviagrayrxonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-07-12 02:02:14 +0300
    prayer in schools thesis <a href="http://www.buyessayuk.us">Essay Scorer</a> dissertation transportation engineering bill cosbys dissertation topic building surveying dissertation questions
  • 2017-07-12 12:58:44 +0300
    do a research paper in mla <a href="http://www.buyessayuk.us">How to Write an Essay</a> case study help dna essay contest dissertation topics in applied statistics
  • 2017-07-12 23:19:15 +0300
    <a href=http://paydayloans2online.com>cash advance</a> <a href="http://paydayloans2online.com">payday loans online</a>
  • 2017-07-13 00:03:52 +0300
    <a href=http://paydayloans2online.com>quick cash advance online</a> <a href="http://paydayloans2online.com">payday loans online</a>
  • 2017-07-13 01:16:47 +0300
    <a href=http://paydayloans2online.com>payday loans online</a> <a href="http://paydayloans2online.com">loans for bad credit</a>
  • 2017-07-13 02:03:27 +0300
    <a href=http://paydayloans2online.com>payday loans online</a> <a href="http://paydayloans2online.com">payday loans online</a>
  • 2017-07-13 18:26:29 +0300
    best way to use viagra <a href=http://buyviagrabrxonline.com>generic viagra online</a> viagra free trial <a href=http://buyviagrabrxonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-07-13 18:57:53 +0300
    viagra best buy <a href=http://buyviagrabrxonline.com>generic viagra</a> how many viagra can i take <a href=http://buyviagrabrxonline.com">buy viagra online</a>
  • 2017-07-13 20:32:49 +0300
    legal viagra <a href=http://buyviagrabrxonline.com>viagra online</a> canadian pharmacy generic viagra <a href=http://buyviagrabrxonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-07-13 20:37:58 +0300
    viagra tablets <a href=http://buyviagrabrxonline.com>buy viagra online</a> viagra moa <a href=http://buyviagrabrxonline.com">buy viagra online</a>
  • 2017-07-13 21:21:28 +0300
    goverment loans <a href=http://personalloansesonline.com>pay day loans</a> bank personal loans <a href="http://personalloansesonline.com">personal loans</a>
  • 2017-07-13 21:26:59 +0300
    viagra zombies <a href=http://buyviagrabrxonline.com>buy viagra</a> viagra half life <a href=http://buyviagrabrxonline.com">cheap viagra</a>
  • 2017-07-13 23:33:52 +0300
    i need cash <a href=http://personalloansesonline.com>cash advance</a> www payday loans <a href="http://personalloansesonline.com">loans for bad credit</a>
  • 2017-07-14 02:10:05 +0300
    Different Types Of Viagra <a href=http://cheapviapill.com>viagra</a> Buy Amoxicillin Online Rush Delivery
  • 2017-07-14 02:41:32 +0300
    generic cialis safe <a href=http://buycialisyrxonline.com>buy cialis online</a> cuba gooding cialis generic <a href="http://buycialisyrxonline.com">buy cialis online</a>
  • 2017-07-14 03:12:58 +0300
    1 a day cialis 20mg <a href=http://buycialisyrxonline.com>buy cialis</a> daily cialis pills <a href="http://buycialisyrxonline.com">cialis generic</a>
  • 2017-07-14 03:13:25 +0300
    medco cialis online pharmacy viagra <a href=http://buycialisyrxonline.com>cialis cheap</a> cialis pills <a href="http://buycialisyrxonline.com">cialis online</a>
  • 2017-07-14 05:11:52 +0300
    cheap generic cialis tadalafil <a href=http://buycialisyrxonline.com>cialis cheap</a> generic cialis 20mg target mexico <a href="http://buycialisyrxonline.com">buy cialis</a>
  • 2017-07-14 06:15:55 +0300
    order cialis online without a prescription alpha blockers cialis <a href=http://buycialisyrxonline.com>buy cialis</a> buy cialis uk <a href="http://buycialisyrxonline.com">cilais price</a>
  • 2017-07-14 06:18:59 +0300
    cialis compare prices <a href=http://buycialisyrxonline.com>cilais price</a> split pills cialis 20mg cialis <a href="http://buycialisyrxonline.com">buy cialis</a>
  • 2017-07-14 06:41:52 +0300
    cheap generic cialis uk <a href=http://buycialisyrxonline.com>cialis generic</a> cialis generic cialis <a href="http://buycialisyrxonline.com">buy cialis online</a>
  • 2017-07-14 07:42:09 +0300
    alzheimer's disease essays Course Work http://www.buyessayuk.us writing for dummies essay about poverty ghost writers needed
  • 2017-07-14 21:43:29 +0300
    easyloans <a href=http://paydayloansallonline.com>loans for bad credit</a> small loans bad credit <a href="http://paydayloansallonline.com">payday loans online</a>
  • 2017-07-14 22:33:57 +0300
    1500 loan <a href=http://paydayloansallonline.com>payday loans online</a> quik cash <a href="http://paydayloansallonline.com">cash advance</a>
  • 2017-07-14 22:43:56 +0300
    Cheap Ciealis <a href=http://lowpricevia.com>viagra</a> Viagra Frau Tabletten
  • 2017-07-14 23:43:40 +0300
    essay on human service Writing Help http://www.buyessayuk.us dissertation economique gratuite essay on my parents are actually normal writing a job application letter in nigeria
  • 2017-07-15 00:04:39 +0300
    get a loan with no credit <a href=http://paydayloansallonline.com>payday loans online</a> personal loan for bad credit <a href="http://paydayloansallonline.com">payday loans</a>
  • 2017-07-15 00:24:11 +0300
    advance me today <a href=http://quickcashmoneys.com>quick cash money</a> easy payday loan <a href="http://quickcashmoneys.com">quick cash</a>
  • 2017-07-15 01:22:47 +0300
    bad credit lender <a href=http://paydayloansallonline.com>pay day loans</a> pay day lenders <a href="http://paydayloansallonline.com">payday loans online</a>
  • 2017-07-15 01:34:48 +0300
    easy personal loans <a href=http://paydayloansallonline.com>cash advance</a> apply for a loan with bad credit <a href="http://paydayloansallonline.com">loans for bad credit</a>
  • 2017-07-15 01:59:28 +0300
    Levitra Foglietto Illustrativo 10mg <a href=http://onlinecial.com>cialis</a> Acheter Propecia Canada
  • 2017-07-15 18:34:13 +0300
    buy tadalafil china <a href=http://buygcialisonline.com>generic cialis online</a> order cialis in canada <a href="http://buygcialisonline.com">buy cialis online</a>
  • 2017-07-15 19:20:32 +0300
    cialis 5 mg online <a href=http://buygcialisonline.com>generic cialis online</a> viagra pill for sale cialis generic <a href="http://buygcialisonline.com">buy generic cialis</a>
  • 2017-07-15 20:59:34 +0300
    generic cialis work <a href=http://buygcialisonline.com>cheap cialis</a> most effective cialis pills <a href="http://buygcialisonline.com">buy generic cialis</a>
  • 2017-07-15 22:31:44 +0300
    buy cialis online india <a href=http://buygcialisonline.com>generic cialis online</a> buy generic cialis soft <a href="http://buygcialisonline.com">cialis online</a>
  • 2017-07-16 08:13:52 +0300
    phd thesis small scale industries Writing Paper http://www.buyessayuk.us how to write sat essay bill cosby doctoral dissertation gre essay prompts
  • 2017-07-17 00:44:13 +0300
    price for cialis online pharmacy <a href=http://buycialisnorx.com>buy cialis cheap</a> cialis cheap online <a href="http://buycialisnorx.com">cialis generic</a>
  • 2017-07-17 03:49:05 +0300
    buy generic cialis university of kentucky <a href=http://buycialisnorx.com>buy generic cialis online</a> online buy generic cialis <a href="http://buycialisnorx.com">cheap cialis online</a>
  • 2017-07-17 12:30:47 +0300
    write my essay for me cheap non plagiarized <a href="http://www.buyessayuk.us">Essay Typer</a> essay on my neighbour in urdu get your essay written dissertation topics for organizational leadership
  • 2017-07-17 20:44:01 +0300
    custom admission essay vs personal statement <a href="http://www.buyessayuk.us">Writing Paper</a> do you have to write out numbers in an essay graphic organizer for 5 paragraph essay writing a thesis
  • 2017-07-17 23:56:45 +0300
    rip van winkle analysis <a href="http://www.buyessayuk.us">Course Work</a> professional essay writers for hire legitimate healthcare writing service nursing research paper services
  • 2017-07-18 03:48:15 +0300
    dissertation en droit mthodologie <a href="http://www.buyessayuk.us">How To Write An Essay</a> buy essay on line aera dissertation award giving back to the community essay
  • 2017-07-19 07:50:51 +0300
    how to apply for a loan <a href=http://paydayloansallonline.com>payday loans online</a> 877 cash now <a href="http://paydayloansallonline.com">pay day loans</a>
  • 2017-07-19 11:01:11 +0300
    moneylenders <a href=http://paydayloansallonline.com>pay day loans</a> how to get cash fast <a href="http://paydayloansallonline.com">payday express</a>
  • 2017-07-20 03:33:39 +0300
    Componentes Viagra <a href=http://femalecial.com>cialis price</a> Provera 5mg Tab
  • 2017-07-20 17:03:07 +0300
    herbal viagra ingredients <a href=http://buyviagrarrxonline.com>generic viagra online</a> does viagra lower blood pressure <a href="http://buyviagrarrxonline.com">generic viagra online</a>
  • 2017-07-20 20:08:50 +0300
    viagra pricing <a href=http://buyviagrarrxonline.com>buy viagra</a> does viagra make you horny <a href="http://buyviagrarrxonline.com">cheap viagra</a>
  • 2017-07-22 01:46:35 +0300
    payday loan las vegas <a href=http://quickcashmoneys.com>cash advance</a> same day cash advance <a href="http://quickcashmoneys.com">pay day loans</a>
  • 2017-07-22 03:16:25 +0300
    cash loan bad credit <a href=http://quickcashmoneys.com>cash advance</a> apply for a personal loan <a href="http://quickcashmoneys.com">loans for bad credit</a>
  • 2017-07-22 05:29:39 +0300
    progressive loans <a href=http://quickcashmoneys.com>pay day loans</a> payday advance loan <a href="http://quickcashmoneys.com">payday express</a>
  • 2017-07-22 08:46:29 +0300
    same day loans online <a href=http://quickcashmoneys.com>bad credit loans</a> need a personal loan <a href="http://quickcashmoneys.com">bad credit loans</a>
  • 2017-07-22 11:02:06 +0300
    need cash now <a href=http://quickcashmoneys.com>payday express</a> payday loans calgary <a href="http://quickcashmoneys.com">loans for bad credit</a>
  • 2017-07-22 13:44:03 +0300
    payday loans <a href=http://quickcashmoneys.com>payday loans online</a> online loan bad credit <a href="http://quickcashmoneys.com">cash advance</a>
  • 2017-07-22 15:15:00 +0300
    loans bad credit <a href=http://quickcashmoneys.com>cash advance</a> cash advances online <a href="http://quickcashmoneys.com">personal loans</a>
  • 2017-07-24 09:46:07 +0300
    viagra and beer <a href=http://buyviagrarxkonline.com>buy viagra online</a> viagra vision <a href="http://buyviagrarxkonline.com">viagra online</a>
captcha
Resimde gördüğünüz harfleri yukarıdaki alana giriniz
sag

“Göçebe Bilgi”

Disiplin kimliğin, kimlik aklın, akıl hayal gücünün yerini almasın; düşünce disiplinler, fiiller, diller, kültürler "arası" dolaşsın diye... Bilgiyi neşelendirmek için… Zihin "göçebe"...