log

Özgür Uçkan

Göçebe Bilgi
social

Makinedeki Hayalet: Ağ ve Sanat

rh+ Sanart, Eylül 2008, S: 54, sf. 20-25

Sanat ve dil arasındaki karmaşık ve katmanlı ilişki sanat hakkındaki teorik literatürün ayrıcalıklı bir bölümünü oluşturur . (1) Bu doğaldır, çünkü sanat “medyum”suz yapamaz ve sanatın medyumla ilişkisi dil(ler) ile olan ilişkisine bağlıdır. Sanat, ister nesne üretsin ister üretmesin, kendisi sayesinde vücut bulduğu, içine nüfuz ettiği veya sızdığı ya da yaratılmasına katıldığı medyumla ilişkisini dil içinde kurar. Bu dil(ler) semantik, plastik, görsel, işitsel, eylemsel (kinetik) veya teknolojik olabilir ya da tümü / bir kısmı etkileşim içinde bulunabilir… Sanatın yaptığı da genellikle budur: dilleri etkileşim içine sokmak ve yüzleştiği bu kaosu anlamaya/anlamlandırmaya uğraşırken yeni diller kurmak, yeni düzenlemeler (agencement) türetmek, yeni kaçış çizgileri bularak bu düzenlemelerden özgürleşmek…

Sanatın dil ile olan ilişkisi, kullandığı medyum kadar yaratım süreciyle olan ilişkisini de belirler. 20. Yüzyılın avangart akımları, farklı dillerin iç içe var olduğu ve yaratım sürecine izleyiciyi de katan işleriyle, sürecin bitmiş işten (nesneden) daha önemli olduğu vizyonunu miras bıraktı. Sanatsal dil yaratım sürecini bakışa açar. Nesne ise bu süreci örterek, gizleyerek “değer” kazanır. Sanatın nesne üretirken bile nesneden özgürleşmesinin arkasında yine bu dil bağı bulunur. Sanat üretilen “iş”te konuştuğu dili görünür kılarak süreci dışa vurur ve işin nesneye dönüşmesine engel olur. Bir Rönesans resmindeki boya katmanlarını kat eden fırça darbelerini, bir Bacon resmindeki akışkanlığı, bir Dada sistemindeki işlemselliği düşünün. Performans sanatı ise, eylemi bir dil ve bedeni bir medyum olarak “kullanırken” nesneden kurtulup süreci plastikleştirmeyi hedefliyordu. Ama Joseph Beuys’un deyimiyle sürekli devinim içinde olan bir “sosyal plastik”ti bu . (2)

Performans sanatçısı Marina Abromovic’in öngörüsü gerçekleşiyor sanki: “21. Yüzyılda sanat nesnesiz olacak. Nesneler aslında izleyici ile sanatçının niyetleri arasında birer engel. İzleyici ve sanatçı arasındaki dolaysız enerji alışverişi için nesneler aradan çekilmek zorunda.” (3) Bu yüzyıl başında sanat giderek “makinedeki hayalet” haline geliyor, sanatçı da bir tür “ağ göçebesi”.

1980’lerde ilk kıpırtıları başlayan ve 90’lı yıllarla “sanat sahnesine” çıkan “ağ sanatı”, teknolojik dillere ayrıcalıklı bir rol yüklüyor, diğer dilleri de (plastik, sosyal, semantik vb.) teknolojik diller aracılığıyla dönüştürüyor. Ağ üzerinde sanat artık nesne değil süreç (ya da “işlem”) üretiyor. (4)

Bu durumu anlamlandırmak için konumlanması gereken birkaç kavram var. Bunların ilki, Fluxus sanatçısı Dick Higgins’in1964’te yeniden canlandırdığı “InterMedia” (mecralar arası) kavramı. Özellikle performans sanatı için ayrıcalıklı bir konum kazanmış olan ve birer iletişim ortamı olarak “medyum”ların kesişme ve etkileşimiyle yeni işlevler kazanmasını temsil eden bir kavram olarak, her türlü sanatsal ifadenin vücut bulabileceği “plastik” bir “gramer”e referansta bulunur. Bu kavram “ara-da olma”yı, “ara-varlık”ı anlamlandıracak ve ifade edecek göçebe dili, üslubu, tarzı konumlar. Kavram, yalnızca farklı sanat dillerinin arasında gidip gelen, onları sürekli birbirlerine bağlayarak ya da aralarındaki karşıtlıklardan yararlanarak yeni dile getirme yolları keşfeden bir “ara-dil”i belirtmenin ötesinde, sanatın yüceltilmesi ve sonrasında giderek çoraklaşmasına uzanan, steril, kimi zaman da faşizan yolu tersine yürüyerek, ara patikalara girmeyi, tekerlek izlerinden sapmayı göze alarak, sanatsal eylemler ve gündelik hayat pratikleri, sanatsal dil ve sosyal süreç, sanat ve politika arasında, kısaca sanat ve hayat arasında göçebe, akışkan bir akımlar ağının tecrübe edilmesine referansta bulunur. “InterMedia”, bir sanat akımı, bir sanat yapma türü, bir sanatsal dilden çok; hayat, dil, birey ve topluluk arasındaki ilişkileri hakikatle aynı özden ilmeklerle, diller ve medyalar arasında kodlanmamış, dolayısıyla da deşifre edilme gereği duyulmayacak bağıntıları kullanarak dokuyan bir “ağ bilgisi”dir.

Bu kavramların ikincisi müzikten ödünç alınan “InterMezzo” kavramı (5) . Müziğin akışkanlığını sağlayan, ritimler arasında ara-ritim kıvraklığında göçebe bağlar dokuyan bir düzene referansta bulunur. “InterMezzo” kavramının müzikal bağlamını genişletir ve disiplinler arası bir etkileşime sokarsak, serbest vezinde kurulmuş, hiyerarşik olmayan bir “katmanlar” çoğulluğuna referansta bulunuruz: “Bölüm”lerden değil, birbirlerinden bağımsız, aynı göçebe bakışın mekânları olabilecek, “başı ve sonu olmayan, ama hep ‘arada’ olan” “yoğun süreklilik bölgeleri”nden, “geçici otonom bölge”lerden (6) oluşan bir “arabölge” (7) ; hep aradan akan, düşünceyi her yandan topladığı zihinsel alüvyonla verimli kılan bir zihinsel akımlar deltası… “Intermezzo” kavramı ile, “dır” fiili yerine “ve” bağlacıyla iş gören, gösteren’in egemenliği yerine bildirim’in özgürlüğünün geçtiği bir akımlar şebekesi olarak düşünebiliriz dili; bu dil, hareketli, otonom zihinsel bölgeler arasında etkileşim kuran bir “ağ mantığı”; göçebe bir düşünce, bir tür “göçebebilim” in dilidir.

Bir başka kavram da botanikten ödünç alınmış “köksap” (rhizome) kavramıdır (8). “Bir köksap ne başlar ne de biter. O hep ortadadır, şeylerin arasında, bir ara-varlık, interMezzo. Ağaç soy zinciridir, ama köksap birleşmedir, yalnızca birleşme.” “Köksaplı yönelim”, şeylerin arasında kayarken, ağ düğümü olarak “VE” mantığıyla “ontolojiyi tersine çevirmek, temeli azletmek, sonu ve başlangıcı iptal etmek”tir. “Orta-yer, artık ortalama anlamına gelmez. Tersine nesnelerin hız kazandığı bir alan olup çıkar. Şeyler arasında, bir yerden bir başkasına giden, yeri saptanabilir bir ilişki türü değildir. Bir sarkaç salınımıdır, bir o yana bir bu yana süregelen bir hareket. Başı sonu olmayan, kıyılarından taşan ve ortasında her zaman daha hızlı coşan bir akarsu.” Kökü seyyare, herhangi bir noktası başka herhangi bir noktasıyla bağıntılanabilecek, sapıyla uzayan, yayılırken kök söktüren, yörünge kaçkını “yersizyurdsuzlaştırma (déterritorialisation) vektörleri” (9) üzerinde kayan ayrık otu; heterojen bir “ara-varlık”: birbiri üzerinde kayarak ilerleyen farelerin oluşturduğu sürü; çete bağıyla hareket eden kurt sürüsü; akıncıların sızma hareketi; bilgi ve iletişim teknolojilerinin “organik-olmayan bir hayat” bulduğu “silisyum-düzenlemeleri”ni kat eden bildirim sürülerinin hareketi; gerilla hareketleri…

Son kavram ise “akım-dil” (flux-language) (10). “Yersizyurdsuzlaşma”, alışılageldik “dil sistemleri”nde imleyen-imlenen formülüne bağlı olarak birbirlerinden kesin sınırlarla ayrılan ‘ifade’ ve ‘içerik’i öyle geçirgen bir komşuluk ilişkisine sokar ki, aralarındaki ayrım kalıcı olmaktan çıkar. İfade ve içerik, imleyenden vazgeçerek, Hjelmslev’in dil kuramında haber verdiği akışkan ilişkiyi kurarlar. Sürekli birbirleri “haline gelirler”. Dil, ifade ve içerik akımlarının süreğen sistemi haline gelir. “Intermedial” dilin dile-getirme ve düşünce arasında kurduğu anlık hayati ilişki “sürekli birbiri haline gelme” ilişkisidir. Dil, bu akımlar mantığında bulur göçebe gramerini… Bu Akım-Dil, hayat – hakikat – sanat arasında akan kesintisiz bir “haline-gelme” sürecidir.

Bu dört kavram, ağ içinde sanatın kurduğu “göçebe dil”i anlamlandırır. İktidar aygıtının bireyleri yersizyurdsuzlaştırdığı, ama bunu onları “mülkiyet”, “para”, “statü” ya da “meslek” gibi kimlik konumlamalarıyla yeniden “yerli-yurtlu” kılıp, daha doğrusu “yurt” simülasyonlarına bağlayıp denetim altına almak için yaptığı ve çoğunlukla da başarısız olup bireyin kaçış çizgilerini şiddetle, terörle kesmeye çalıştığı bir dünyada, bu göçebe dil, dillendirdiği başka bir hakikatle, bu çatışmaya koşullanmış durum karşısında hakiki bir “duruş” alma imkânı sağlar. Çoğullukların, çocuk, kadın, erkek, hayvan-oluşların birbirine geçerek, tektip “normapatolojik” bireysel gettolarımızdan kaçış çizgileri açtığı, kesişen yersizyurdsuzlaşma vektörlerinin göçebe ağlar kurduğu başka bir dünyanın hakikatini dillendirerek duruş alma imkânını…

Sanatın ağ içinde kurduğu göçebe teknolojik dil bir “hiper-dolayım”ı (hypermediacy) mümkün kılar. İnternetin hiper-medyumunda, HTML (dil) , TCP/IP (protokol), DNS (düğüm) takımyıldızlarından oluşan hiper-galakside sanat, “intermedial” bir gramer ve “köksapsı” bir dolaşım hareketiyle “intermezzo” bağlantılar üzerinden kayarak göçebe bir “akım-dil” kurar ve bu dil sanatın hem “nesnesi” hem de “süreci”dir.

Sanat ve ağdan söz ettiğimizde teknoloji ve sanat ilişkisini konumlandırmak gerekir. Ağ sanatının teknolojiyle ilişkisi, sanatın teknik ile kurduğu çok eski ilişkinin yeniden canlandırılmasıdır bir bakıma; bu bağlamda daha çok Heidegger tarzı, “teknolojik kuşatma”yı boşa çıkaracak bir “poiesis” (sanat) ve “techne” (teknik) ilişkisine referansta bulunur (11); ya da Foucault’nun gördüğü gibi, araçsal aklın şiddet yüklü alanından çok “şeyleri yapma tarzı” olarak “techne” kavramını ayrıcalıklı kılar . (12) Ağ sanatı teknolojiyi bir gündelik hayat pratiğine, “öteki”ne dönüşmek için kimlik politikalarını ve Kartezyen “ikili mantığı” içinden oyan yaşamsal bir stratejiye, ağ üzerinde “geçici otonom bölge”ler yaratarak insanlarla buluşmasını sağlayacak bir akımlar mantığına dönüştürür.

“Sanat” ve “teknoloji” ilişkisinde kategoriler ve türler çeşitleniyor: “Etkileşimli sanat”, “internet sanatı”, “elektronik sanat”, “yeni medya sanatı”, “dijital sanat”, “multimedya sanatı”, “bilgisayar-temelli sanat”, “işlemsel sanat”, “telematik sanat”, “oluşumsal (generative) sanat”, “enformasyon sanatı”, “sanal gerçeklik (veya “genişletilmiş gerçeklik”) sanatı”, “yazılım sanatı”, “e-posta sanatı”, “veri sanatı”, “viral sanat”… hatta “siberformans”, “tele-kinetik heykel”, “ağ-şiiri”, “yapay zeka happening’i”, “sanal dünya performansı”, “siber-beden sanatı”, “bilgisayar-oyun-sanatı”, “etkileşimli multimedya enstalasyonu”, “sosyal ağ plastiği”, “robotik sanatı”, “genom sanatı”, “hack’leme sanatı” vb… Bunların hemen hemen tümü şu ya da bu biçimde ağ, özel olarak da bilgi ve iletişim teknolojileriyle kurulan küresel ağ ile ilişkilendiği için, “ağ sanatı” terimini kullanmak doğru görünüyor. Ağ, gerçeklik üzerinde, içinde, etrafında ikinci bir “sanal” gerçeklik” yarattığı için de, bu sanatı “sanal” olarak adlandırabiliriz. “Sanal” evet, ama “gerçek”… Çünkü bu sanat gerçeklik üzerinde gerçek etkilerde bulunur. Artık hayatımızı kuşatan ağın da yaptığı gibi…

Sanat, “gerçeklik” ve “sanallık” arasındaki bildik kutuplaşmayı reddeder ve ikisinin arasında geçişken bir algıyı(hiper-algıyı) ortaya koyar. Bu bağlamda, “ağ” gerçektir, gerçekliğin temsili değil. Enformasyon matrisi içinde sanat “nesnesiz nesneler” (sanal nesneler) yaratır; yaratımı işlemin kendisidir ve ağ yapısından ötürü doğasında etkileşimlidir. Ağ üzerinde sanat, tıpkı “makinedeki hayalet” gibi, ağ üzerinde insana ulaşır. Ağa bağlı insan, bir tür “insan-sonrası”dır (posthuman) . İnsan-sonrası, belki de en iyi ifadesini performans sanatçısı Stelarc’ın işlerinde bulur. Stelarc, kendisini harekete geçiren temel itinin, bedenin aşılabilir ve atıl olduğuna duyduğu inanç olduğunu söyler. (13) “Amacının ‘bir düşünceyi, onun dolaysız deneyimiyle ifade etmek’ olduğunu belirten Stelarc, bunun yolunu siber ağa, sanal şebekeye dolaysız olarak bağlanmakta, bedenini siber sistemlerle uzatmakta görüyor.” (14) Bedenin uzantısı olarak ağa bağlı protezler performans sanatının ağdaki en ilginç ifadelerinden biri. İlk bakışta fütüristik gelen bu yaklaşım, Palo Alto’daki teknolojik inovasyon üssü Xerox Park’ın baş bilim adamı Mark Weiser’in beden ve ağ arasında kurulan “rahat teknoloji” (calm technology) ilişkisinde “bilgisayarların her yerde” (ubiquitous computing) ve “bedenin de bir dijital arayüz haline gelmekte” olduğundan 1996’da söz ettiğini bilince gerçeklik kazanıyor. (15) Sanat artık genlerle, nano-teknolojiyle, deri altı RFID çipleriyle, hiper-algı makineleriyle, kablosuz GPRS sistemleriyle, gözetim teknolojileriyle oynuyor ve sanılanın aksine bunu yaparken insanı insanlığından soymak bir yana, tam da “makinedeki hayalet” gibi küresel kapitalizmin araçsal aklını “hack ‘liyor”, bir “ağ gerillası”na dönüşüyor. Örneğin, Brett Stalbaum’un bir “elektronik sivil itaatsizlik” eylemi olarak ürettiği etkileşimli “Zapatista Tactical FloodNet” projesi Meksika hükümetine ait web sitelerine yönelik bir DOS (Denial of Service) saldırısı başlatarak sistemlerin “bu sitede insan hakları bulunmamaktadır” tarzı hata mesajları vermesine neden oluyor. (16) Marie Sester’in “ACCESS ” projesi, tele-gözetim sistemlerine sızarak kamusal alanlardaki insanların üzerine bir spot ışığı düşürmenizi ve yalnızca onların duyacağı fısıltılar göndermenizi, böylece gözetlendikleri gerçeğini sarsıcı bir biçimde hissetmelerine yol açmanızı mümkün kılıyor. (17)

Ağ sanatı, Dada’dan Pop Art’a, Kavramsal Sanat’tan Video Sanatı’na, Performans Sanatı’ndan Hacker Etiği’ne çok katmanlı bir geçmişe sahip ve içinde yaşadığımız küresel kapitalizm ağının içindeki göçebe ve muhalif bir hayalet. Elbette bütün bu sanat akımları kadar sistemik ehlileştirme riskine açık bir hareket, ama aynı zamanda bir o kadar da yoldan çıkarma kapasitesine sahip. Ne de olsa, Fluxus sanatçısı Robert Fillou’nun deyişiyle, “sanat, hayatı sanattan daha ilginç kılmaktır.”

Dada’dan sürrealistlere, fütürizmden Bauhaus’a coşkulu düşüncenin ve “neşeli bilgi”nin ütopyaları, 2. Dünya Savaşı’nın uzun ve derin acısının karanlığında patlayan atom bombasının köreltici şokuyla soğuk savaş ortamının popüler algısını biçimleyecek paranoid distopyalarla yer değiştirdi. Önce 1950′lerin özgürlük yolları, sonra da 1960′ların iyimser coşkusu topluluk düşlerini bir ara havalandırdıysa da, Sovyetlerin Çekoslavakya’yı işgalinin ve daha sonra yuppie’lerin “borsa devrimi”nin kalıcı etkileri bu kez “küreselleşen” ve topyekun bir “bilgi ve iletişim ağı”yla kaplanan dünyamızda “topluluk gettoları” oluşturmaya başladı. Savaş giderek mikro olmaya, muhalefet geçici otonom bölgelerden oluşmaya ve iktidarın enformasyon dağılımından oluşan hızı “kaos pisikozu”ndan atalet üretmeye başlayınca, ütopyalar da distopyalar da, kimi zaman iç içe geçen paralel evrenlerde eşzaman boyutları içinde varolmaya başladılar. Yansıtıcı düzenekleriyle “gerçekliğimizi” sindirirken iç içe geçerek yeni evrenler kuran iki ağ, iki “matrix” gibi… Tıpkı 1920–1935 arasında, özellikle Avrupa’da ortaya çıkan bazı sanat hareketlerinin deneyimlerinin bugünü haber verircesine, “sınırda”, “ara-bölgede” denge ve birlikte-yaşam (symbiosis) kurmak arayışları gibi, bugün de özellikle iletişim yeteneği üzerine kurulu bir takım ” topluluklar”, bu kez yeni yüzyıla özgü ütopya ve distopyalar arasında farklı yaşam kolonileri oluşturma arayışındalar. Bunlar, bir yanda 50′li yılların farklılık ve eleştiri kuran sitüasyonizm, beat gibi oluşumlar, diğer yanda 1980′lerin finans-egemen popüler kültürüne muhalefet oluşturmuş punk, tekno-anarşizm vb. karşı-kültürlerden beslenerek, farklı ve kendilerine özgü -iletişim kültürünün simgeleriyle örülmüş- şebekeler kurmaya başladılar. Siberpunk, siber-sitüasyonistler, siber-anarko aktivistler, “hactivist’ler”, küreselleşme-karşıtları vb. toplulukların her biri kendilerine özgü algı ve iletişim evreninde bir araya gelip dağılmayı -paylaştıkları iletişim-egemen toplumun hızlı ritminde- sürdürüyorlar. Ağ sanatçıları kapalı bir topluluk oluşturmaktan çok bu geçici bölgelere dağılıyorlar. “Denetim mekanizmaları kendi viral etkilerini şebekenin tümüne salarken, bir yandan da kendisini dönüştürecek, mutasyon geçirerek yayılıp denetimi yeniden ele geçirecek bir anonim akla hizmet ettiklerinin farkında değillerdir. Ağın tümüne göz diken viral, sentaktik iktidar, varoluş/yayılış eylemi sırasında kurduğu sistemi başka viral etkilere de açar. Virüs virüsü dönüştürebilir. Denetim karşıtı viral etki, bulaşıcı düşüncelerle, merak “solucan”ları ve muhalefet etkileriyle yayılmaya başladı mı, durdurmak zordur. (…) Denetim merkezleri ve güvenlik uzantıları tüm şebekede bu zonları arar. Şebeke yeni düğümler, düğümlerden oluşan kompleksler ve veri bankalarıyla, alternatif şebekeler oluşturarak kesişen çokuluslu şirket ağlarıyla büyüdükçe, göçebe zonların sayısı da, anonim özgürlüğü ve etkisi de artar. (…) Enformasyon mülkiyetiyle can bulan yeni egemen sanal sınıflar, bilgiyi ve teknolojiyi tekellerine almaya çalıştıkça, bu viral zonlar söz konusu enformasyonu örten buzu deler, verinin kaynak kodunu kırarak şebekeye salar ve teknolojiyi erişilebilir kılar. (…) İnternet iyi ki e-ticaretten, sıkı denetlenen özel mülkiyete haiz kurumsal şebekelerden ibaret değil. ‘Sibernetik devletin kapalı devresinin etrafında, içinde, bir başka köksapsı ağ kuran, ona nüfuz ederek sürekli dönüşen ikinci bir uzay’… ” (18)

Papa’dan devlet liderlerine, uluslararası kuruluşların yöneticilerinden çokuluslu elitlere “sözcü ağızlar”, uygarlıkların, kültürlerin, coğrafyaların, toplumların arasında yeni duvarlar ören devasa bir inşaat şirketinin hakla ilişkiler diliyle konuşuyorlar. Bu söylem, küresel ekonominin denge oyunlarında son zamanlarda baskın çıkan taraf olan askeri-endüstriyel kompleksin, yani enerji-silah-kitlesel üretim-sağlık-iletişim-güvenlik-ulaşım kartellerinin meşruiyet zeminini, kamu(oyu)-pazar(lama)-talep ayağını da oluşturuyor. Tahterevallinin diğer “taraf”ı, yani finans-bilgi ve iletişim teknolojileri-biyogenetik-tarım-mikroüretim şebekeleri de artık karşı tarafla farklı ittifaklar kurduğundan, şimdilik durum pek de biz “sıradan küre vatandaşları”nın lehinde görünmüyor. Ama “sistem” dediğimiz şey, bize “istikrar” gibi görünen, aslında istikrarsızlık potansiyelini her an taşıyan, sistem tarafından kodlanan, kapsama alınan veya dışlanarak etkisizleştirilen bir akımlar mantığı, bir hareketler mekaniği ve aslında tam da bu yüzden bir denge-sizlik geometrisidir. Bu geometri bir ağ-yapısı ve sanatçı da bu yapıyı kıran bir “hacker”… Yaptığı, imkânlara açık olmak, sınırları aşan bağlantılar kurmak, iletişim halinde olmak, etkileşime girmek, kapsamak, kavramak, anlamak, çoğul olmak…Ağ sanatı “dır” fiili yerine “ve” bağlacıyla konuşarak etkileşim kuran, “ara bulan” bir sosyal linguistik. “Sanatdünyası. Teoridünyası. Medyadünyası. Enformasyondünyası. Turistdünyası. Olimpikdünya. Foxdünyası. Bushdünyası. Tekdünya. Sanatdünyası (herhangibirdünya) bir yer değildir; hakikati içselleştiren bir düzenleme sistemidir, şeyleri bilinir kılmak ve yerlerini saptamak için bir sınıflandırma prosedürüdür. Sanat söylemini oyuna sokma imkânının koşullarını belirler. Sınırlarda devriye gezer, söylemsel mekân önceden kaydedilmediği sürece kimsenin geçmeyeceğinden –ya da gitmeyeceğinden- emin olur. Yeniden giriş vizesi olmadan çıkış yok. Oyunun kuralları.” (19)

Hareket halinde bir ‘plastik’, kaygan, çoğulluklar arasında kayan çoğul bir dil, kurallarıyla değil değişkenliğiyle belirlenen ‘intermedial’ bir gramer… ‘Düşünceyi harekete geçirmek’ için, intermedial bir (plastik) grameri sürekli, her defasında başka bir tarzda yeniden keşfeden, sistemleşmiş olmayı umursamayan düşünceyi eyleme dökerek sürekli tecrübe eden bir dil, bir sanat… Terimin durağan anlamını içinden mayınlayan canlı bir “plastik”. Eylemde… Kuvvesinin farkında bir “fiil”. Düşünceyi hayati bir hakikat duyumuyla tecrübe eden bir “sanatsal” ifade… Başarı ya da sonuç gibi ölçütlerle iş görmeyen, tecrübeyi göze alan, eski tekerlek izlerinin kolaylığını bir yana bırakıp kendi açtığı yolda ilerleyen; yolunu yürürken, yolda kuran bir “göçebe” (sanat, politika, ekonomi, kültür)… Geçtiği yere temiz hava dolar. Arada olup, aradan geçerek, ikilemlerden kurtulup, kendi göçebe “yer”ini, “yersizyurdsuzlaşma vektörleri” ve arzuyla belirlenen “kaçış çizgileri” üzerinde kuran göçebe bir diller çoğulluğu… Göçebe kalın… Ağa girin ve hayaletle etkileşin…

Notlar

1 Konuyla ilgili genel bir sunum için bkz. G. L. Hagberg, Art As Language: Wittgenstein, Meaning, and Aesthetic Theory, Cornell University Press, 1995

2 Bkz. Joseph, Beuys, Par la présente, je n’appartiens plus a l’art, Editör: Max Reithmann, Çeviren: Olivier Mannoni ve Piere Borassa, L’Arche, 1988

3 “Marina Abromovic in Conversation”, New Moment, özel sayı:”La Biennale di Venecia”, N: 7, Spring 1997

4 Bkz. Burak Arıkan&Ali Miharbi, “İşlemsel Sanatlar Sunumu”, http://wiki.dugumkume.org/index.php5?title=%C4%B0%C5%9Flemsel_Sanatlar_Sunumu [Bkz. Etkileşimli Sanat için Sınıflandırmalar",http://dugumkume.org/etkilesimli-sanat-icin-siniflandirilmalar]

5 Gilles Deleuze – Félix Guattari, Milles Plateaux, Minuit, 1980

6 Hakim Bey, T. A. Z. The Temporary Autonomous Zone, Ontological Anarchy, Poetic Terrorism, http://www.hermetic.com/bey/taz_cont.html (Hakim Bey’in ufuk açıcı kavramı, şebeke-ağ içinde sürekli dolaşan ve kendisine geçici bağımsız bölgeler yaratarak faaliyet gösteren göçebe muhalefet odaklarını tanımlar)

7 William S. Burroughs, interzone, Viking Press, 1989

8 Gilles Deleuze – Félix Guattari, agy (İzleyen alıntı bu kitabın “rhizome” bölümünden kolajlanmıştır)

9 “Yersizyurtsuzlaştırma” (déterritorialisation), G. Deleuze ve Felix Guattari’nin “Anti-Oedipus” (L’Anti-Oedipe, Minuit, 1972) adlı eserlerinde konumladıkları bir kavramdır. “Térritorialisation”, yani “yerli-yurtlu kılma” anlamına gelen sözcüğün karşıtı olan bu kavram, iktidarın yerleştirme, bir düzene tabi kılma eyleminin tersini ifade eder. Yersizyurtsuzlaşma, iktidar kodlarının kırılarak göçebe arzunun devrimci kaçışına referansta bulunur. İkili, “Bin Yayla” (Milles Plateraux) adlı eserlerinde ise kavramı bu kez göreli ve mutlak yersizyurtsuzlaşma olarak ayırt etmişlerdir. Göreli yersizyurtsuzlaşmada her zaman bir yeniden-yerliyurtlu kılma varken, olumlu bir biçimde mutlak olanı, dünya ile kurulan bir “içkinlik alanı” içinde göçebe arzunun mutlak özgürleşmesini ifade eder. Bunun yanı sıra, olumsuz bir mutlak yersizyurtsuzlaştırma da söz konusudur.

10 Gilles Deleuze – Félix Guattari, agy; G. Deleuze, “Entretien 1980″,  L’Arc No. 49, 1980, sf. 99-100

11 Konuyla ilgili derinlikli bir çözümleme için bkz. R. L. Rutsky, High Techne: Art and Technology From The Machine Aesthetic to The Posthuman, University of Minnesota Press, 1999 ; Edward A. Shanken, “Telematic Embrace: A Love Story? Roy Ascott’s Theories of Telematic Art”, http://telematic.walkerart.org/timeline/timeline_shanken.html

12 Bkz. Sue Golding, the eight Technologies of otherness, Routledge, 1997, sf. xiii ; Arthur Kroker, The Will to Technology and the Culture of Nihilism: Heidegger, Nietzsche and Marx, University of Toronto Press, 2004, chapter 8: “The Digital Eye”

13 “Extended-Body: Interview with Stelarc”, Paolo Atzori – Kirk Woolford, CTHEORY, e-zine, http://www.ctheory.net/articles.aspx?id=71

14 Özgür Uçkan, “68 – 98 / ‘Kaotik Retorik’”, Sanat Dünyamız – Dosya: Performans, Sayı:67, Yıl: 1998, YKY Yayınları, İstanbul. sf. 201

15 Mark Weiser & John Seely Brown, “THE COMING AGE OF CALM TECHNOLOGY[1]“, Xerox PARC, October 5, 1996, http://www.ubiq.com/hypertext/weiser/acmfuture2endnote.htm

16 Brett Stalbaum, Zapatista Tactical FloodNet, http://www.thing.net/~rdom/ecd/ZapTact.html

17 Marie Sester, “ACCESS ” project, http://www.accessproject.net/

18 Özgür Uçkan, “Hacker’lar: Viral Kültürün ‘Semantik Gerillalar’ı mı, Enformasyon Toplumunun Veri Hırsızları mı?”, Est&Non, Sayı:6, Ekim-Kasım 2000 (net sürümü: http://www.geocities.com/guncelsanat/ou.htm [kapandı],  http://ozguruckanzone.blogspot.com ve KaotikRetorik:http://kaotikretorik.wordpress.com)

19 Susan Buck-Morss, Küresel Bir Karşı Kültür, Çev. Süreyya Evren, Versus, 2007, sf. 81-82

Toplam Yorum: ...
  • 2017-03-17 09:53:28 +0200
    Viagra E Effetti Collaterali <a href=http://etrobax.com>cialis</a> Taking Amoxicillin Can You Drink On Amoxicillin <a href=http://zithromax.usamedz.com/generic-zithromax-buy.php>Generic Zithromax Buy</a> Propecia Diabetes Dejar De Fumar Cialis E Colesterolo <a href=http://zoloft.usamedz.com/ordina-zoloft-online.php>Ordina Zoloft Online</a> Acquisto Viagra Online Acheter Propecia En Ligne <a href=http://antabuse.ccrpdc.com/disulfiram-generic.php>Disulfiram Generic</a> Order Meds For Uti Online Ordinare Viagra Line <a href=http://priligy.usamedz.com/dapoxetine-drug.php>Dapoxetine Drug</a> Cialis Commentaire Help To Purchase Plavix <a href=http://accutane.mdsmeds.com/buy-accutane-online.php>Buy Accutane Online</a> Buy A Viagra Pills Cheap Effexor Xr Online <a href=http://call4ph.com>viagra online</a> Amoxicillin And Urine Amoxicillin Sandoz <a href=http://prednisone.rxbill7.com/where-to-buy-deltasone.php>Where To Buy Deltasone</a> Correos Kamagra Cialis Sans Ordonnance <a href=http://prozac.usamedz.com/purchase-prozac.php>Purchase Prozac</a> Propecia Modelo De Utilidad Levitra Cura La Disfuncion Erectil <a href=http://propecia.ccrpdc.com/propecia-no-prescription.php>Propecia No Prescription</a> Mayo Clinic Online Propecia Methotrexate <a href=http://xenical.ccrpdc.com/cheap-xenical-tablets.php>Cheap Xenical Tablets</a> Pfizer Viagra Instructions Propecia Weekly Dosage <a href=http://zithromax.ccrpdc.com/order-cheap-zithromax.php>Order Cheap Zithromax</a> Can You Get High Off Amoxicillin Cialis Professional Kaufen <a href=http://zoloft.mdsmeds.com/order-zoloft-in-usa.php>Order Zoloft In Usa</a> Acheter Cialis Viagra Generique Cialis Generika Gefahrlich <a href=http://zithromax.ccrpdc.com/buy-zithromax-usa.php>Buy Zithromax Usa</a> Cialis Madrid Single Dosing Of Amoxicillin For Gonorrhea <a href=http://antabuse.ccrpdc.com/antabuse-cheap.php>Antabuse Cheap</a> Lasix Ol Symptoms Of Strep Throat Amoxicillin <a href=http://inderal.rxbill7.com/cheap-propranolol.php>Cheap Propranolol</a> Information On Keflex Buy Ucerax <a href=http://accutane.rxbill7.com/generic-accutane.php>Generic Accutane</a> Tadalafil Cialis From India Kamagra Super Review <a href=http://accutane.usamedz.com/accutane-online-buy.php>Accutane Online Buy</a> Metrogel Prix Viagra France <a href=http://levitra.usamedz.com/buy-online-levitra.php>Buy Online Levitra</a> Temoignage Sur L'Utilisation Du Viagra Viagra Sans Ordonance <a href=http://priligy.ccrpdc.com/where-to-buy-dapoxetine.php>Where To Buy Dapoxetine</a> Osu Levitra En Pharmacie Acquisto Sildenafil 120 Mg <a href=http://propecia.rxbill7.com/propecia-1mg-cost.php>Propecia 1mg Cost</a> Get Effexor Xr 100mg Offshore Pharmacy Adderall <a href=http://zithromax.ccrpdc.com/zithromax-generic.php>Zithromax Generic</a> Buy Metformin No Persciption Kamagra In Usa United States <a href=http://antabuse.ccrpdc.com/cheap-antabuse-usa.php>Cheap Antabuse Usa</a> Online Prescription For Viagra Cialis Funziona <a href=http://asooog.com>Buy Cialis</a> Levitra Costo Levitra Sans Effet <a href=http://cialis.usamedz.com/tadalafil-tablets.php>Tadalafil Tablets</a> Propecia 3 Months 1 Mg
  • 2017-03-29 11:58:50 +0300
    viagra y salud http://buyviagraonlinenrx.com - cheap viagra viagra jokes one liners <a href="http://buyviagraonlinenrx.com">viagra cheap</a>
  • 2017-03-29 14:17:17 +0300
    generic cialis canada http://buycialisonlinennrx.com - cheap cialis generic cialis pro cialis <a href="http://buycialisonlinennrx.com">generic cialis</a>
  • 2017-04-19 12:21:15 +0300
    mdarel <a href=http://buytadalafilonrx.com>http://buytadalafilonrx.com</a> cverys <a href=http://buytadalafilonrx.com>where to buy cialis online with online consultants</a> iaskedn
  • 2017-04-19 22:06:32 +0300
    fwaito <a href=http://buytadalafilonrx.com>cialis</a> hformy <a href= http://buytadalafilonrx.com >cialis</a> jfilledo
  • 2017-04-20 15:58:17 +0300
    We've been risk-free creating support along with the major payment solutions for getting university papers not having struggling with any complications with merely a click on of a button. Our organization has efficiently planted a peaceful garden of specialized offers, bonuses and bargains in addition to swiftly and simple payment course of action. <a href="http://hepc.ronmetcalfe.com/index.php/2017/02/15/project-authoring-mastering-responsibilities-the/">http://hepc.ronmetcalfe.com/index.php/2017/02/15/project-authoring-mastering-responsibilities-the/</a>
  • 2017-04-20 16:04:04 +0300
    This can create the very top-left pixel of the display turn bright if the area your cursor is on isn't a mine, and flip dark if it's a mine. In case you visit a sample "121" along a straight-line, then place a flag around the kinds, and step about the #2. Merely play it, and grasp it. <a href=http://globalcalliraq.org/a-good-argumentative-custom-essay-conclusion/>coursework writers</a>
  • 2017-04-20 16:58:47 +0300
    We are safe and sound writing assistance alongside the most important payment options to get school papers without the need for going through any troubles with merely a click on of a button. Our company has properly planted a tranquil back garden of special supplies, bonuses and reductions furthermore to quick and simple payment approach. <a href="http://cardiffgardeners.co.uk/?p=1724">http://cardiffgardeners.co.uk/?p=1724</a>
  • 2017-04-20 18:20:55 +0300
    We've been protected producing service as well as the major payment methods to get faculty papers not having struggling with any problems with only a simply click of a button. Our agency has efficiently planted a tranquil yard of extraordinary gives you, bonuses and reductions on top of that to swiftly and easy payment technique. <a href="http://theoutdoortabletenniscompany.co.uk/blog/essay-creating-how-to-write-an-ielts-essay/">http://theoutdoortabletenniscompany.co.uk/blog/essay-creating-how-to-write-an-ielts-essay/</a>
  • 2017-04-20 22:22:19 +0300
    We are harmless writing services in addition to the foremost payment possibilities to get college or university papers while not struggling with any issues with merely a click of the button. Our company has effectively planted a peaceful backyard of amazing has, bonuses and discount rates moreover to speedily and easy payment procedure. <a href="http://www.almatech.es/professional-person-scholastic-assistance/">http://www.almatech.es/professional-person-scholastic-assistance/</a>
  • 2017-04-24 17:00:05 +0300
    When faculty and university professors be expecting their learners to write down complex papers, they do not hassle detailing how that written content is meant to get finished. They believe pupils are presently conscious of your standards of educational composing, so they must immediately begin finishing top-notch content without doing objections. However, most pupils have considerable problems with these assignments. <a href="http://www.partisim.org/2014/12/25/generate-my-essay-for-my-situation-professional/">http://www.partisim.org/2014/12/25/generate-my-essay-for-my-situation-professional/</a>
  • 2017-04-24 17:53:55 +0300
    When faculty and college professors anticipate their pupils to write intricate papers, they really don't bother describing how that written content is supposed to get done. They assume students are by now conscious with the requirements of academic composing, so that they might instantaneously start off finishing top-notch written content while not earning objections. Sadly i must say, most learners have truly serious problems with these assignments. <a href="http://www.puumas.com/fi/dissertation-aide-publishing-making-scientific/">http://www.puumas.com/fi/dissertation-aide-publishing-making-scientific/</a>
  • 2017-04-24 19:07:35 +0300
    When higher education and university professors count on their learners to jot down complex papers, they really don't hassle detailing how that material is supposed to become done. They suppose pupils are by now mindful for the specifications of educational producing, so they may want to at once start off completing top-notch content material while not doing objections. Lamentably, most college students have significant issues with these assignments. <a href="http://www.michaelraysnipes.com/authoring-your-system-inside-the-essay/">http://www.michaelraysnipes.com/authoring-your-system-inside-the-essay/</a>
  • 2017-04-24 23:07:32 +0300
    When faculty and college professors hope their college students to put in writing intricate papers, they really don't trouble conveying how that subject matter is meant to always be done. They believe pupils are previously knowledgeable of your criteria of academic writing, in order that they have to automatically initiate finishing top-notch articles without building objections. Regrettably, most learners have substantial issues with these assignments. <a href="http://kenhso1.com/2015/12/31/world-s-authentic-tailor-made-essay-publishing/">http://kenhso1.com/2015/12/31/world-s-authentic-tailor-made-essay-publishing/</a>
  • 2017-04-26 00:16:16 +0300
    Byline: KEVAN FURBANK Simply to remind ourselves exactly what a bunch of smart-clops we are, here are some bloopers from documents compiled by idiots that are legitimate - sorry, after all individuals. Egypt's residents were called mummies. They existed while in the Sarah Delicacy and sailed by Camelot. Inside the first guide of the Bible called Adam, Guinness were produced from an apple tree. Joseph, one of Jake's daughters, provided WOn't the Israelites. A fable is just a moth that is female. Socrates was around offering advice to people a popular Traditional teacher who went. He perished from an overdose of wedlock. <a href=http://baltichosts.com/index.php/a-good-research-custom-essay-writing-service/>essay writing service</a>
  • 2017-05-02 13:29:32 +0300
    This can be the help all pupils demand from time to time - a real skilled professional to write down their essays for them. The customized essay composing assistance will help you begin publishing your producing jobs punctually and to meet up with most of the demands of one's professors. And it's so simple - ordering a custom made essay normally requires only a few minutes and may save you a lot time, anxiety and bother. There will be someone else to take care of your challenge therefore you will be able to loosen up for quite a while. <a href="http://www.hajjramssportsconsult.com/royal-essays-penning-support-skilled-effectively/">http://www.hajjramssportsconsult.com/royal-essays-penning-support-skilled-effectively/</a>
  • 2017-05-02 14:39:28 +0300
    That is the help all college students need to have frequently - a real skilled to jot down their essays for them. The custom made essay creating company can help you begin publishing your writing jobs on time also to meet up with the entire standards of your professors. And it's so effortless - buying a tailor made essay will take only a few minutes and will prevent much time, tension and challenges. There will be some other person to take care of your challenge so you can chill out for some time. <a href="http://www.hajjramssportsconsult.com/royal-essays-penning-support-skilled-effectively/">http://www.hajjramssportsconsult.com/royal-essays-penning-support-skilled-effectively/</a>
  • 2017-05-02 16:09:42 +0300
    This is the assistance all college students absolutely need now and again - an actual experienced to write their essays for them. The personalized essay producing support will help you start distributing your producing duties in time and to satisfy every one of the prerequisites of your professors. And it is so effortless - buying a custom essay requires just a few minutes and may prevent much time, anxiety and hassle. There'll be somebody else to take care of your process and also you will be able to rest for a while. <a href="http://www.hajjramssportsconsult.com/royal-essays-penning-support-skilled-effectively/">http://www.hajjramssportsconsult.com/royal-essays-penning-support-skilled-effectively/</a>
  • 2017-05-05 16:18:44 +0300
    If you want your current job to get prepared speedily in addition to without any problems the position for yourself. Our cost-effective customized essay producing service could very well be handy for each and every university student who's got no time or motivation to deal with essays. We recognize that college students in these days really need to offer with a whole lot more lessons, publications, papers and professors. That could be why we wish to make it somewhat more convenient for you with our essay crafting assist. Not everyone is ready to sit for hrs and power their creativity and imagination to do the things they refuse to carry out. <a href="http://linkydoodles.com/2015/02/research-enable-should-you-certainly-are-unable-to/">http://linkydoodles.com/2015/02/research-enable-should-you-certainly-are-unable-to/</a>
  • 2017-05-05 18:15:15 +0300
    If you want your work to generally be penned quickly in addition to without any mistakes the site for yourself. Our cheaper customized essay writing provider may possibly be effective for every university student who's got no time or need to deal with essays. We realize that students at the moment really need to offer with significantly more classes, guides, papers and professors. That's why we want to create it a tiny bit less complicated in your case with our essay crafting guide. Not everyone seems to be willing to sit for hours and force their creative imagination and imagination to carry out the things they refuse to perform. <a href="http://indiaestates.co.in/paper-aid-internet-paper-crafting-assistance/">http://indiaestates.co.in/paper-aid-internet-paper-crafting-assistance/</a>
  • 2017-05-05 22:03:19 +0300
    If you want your mission to get drafted swiftly along with without any issues the area for yourself. Our lower priced custom made essay creating service could in fact be effective for every college student that has no time or want to cope with essays. We realize that learners immediately be required to deal with rather more courses, guides, papers and professors. Which is why we wish to make it a tad better for you with our essay producing enable. Not everyone is prepared to sit for hours and power their creativity and creativeness to attempt whatever they refuse to try and do. <a href="http://www.scansteel.mx/write-my-essay-some-fundamental-tips-on-academic/">http://www.scansteel.mx/write-my-essay-some-fundamental-tips-on-academic/</a>
  • 2017-05-07 17:10:08 +0300
    <a href=http://sildenafilratiopharmkaufenohnerezept.com/>sildenafil ratiopharm 25 mg filmtabletten preis </a> <a href=http://viagraprofessionalonlinekaufen.com/>generic viagra professional (sildenafil) 100mg </a> <a href=http://cialis5mgohnerezeptbestellen.com/>cialis generika 5mg bestellen </a> <a href=" http://kaufensuperp-forcerezeptfreiindeutschland.com/ ">super p force deutschland </a><a href=" http://sildenafilratiopharmkaufenohnerezept.com/ ">sildenafil ratiopharm 100mg kautabletten </a> <a href=" http://vardenafilbilligkaufenrezeptfrei.com/ ">vardenafil tabletten kaufen </a>
  • 2017-05-08 13:52:46 +0300
    If you want your own job to become published swift along with without any faults the spot for you personally. Our good value tailor made essay creating assistance should be effective for each student who's got no time or want to handle essays. We know that students today have to deal with far more lessons, guides, papers and professors. That may be why we would like in order to make it a tiny bit more convenient for yourself with our essay composing allow. Not everyone seems to be willing to sit for hrs and power their creativity and creativity to carry out whatever they refuse to undertake. <a href="http://brainstorm.vision/essay-writing-service-provider-find-on-the-net/">http://brainstorm.vision/essay-writing-service-provider-find-on-the-net/</a>
  • 2017-05-08 14:35:36 +0300
    If you need ones work being composed speedily in addition to without having blunders the position to suit your needs. Our cheap custom made essay crafting support tend to be advantageous for every pupil who has no time or need to handle essays. We realize that college students right now will need to deal with a great deal more courses, textbooks, papers and professors. That is definitely why we want to create it a lttle bit less difficult for yourself with our essay composing facilitate. Not everyone seems to be willing to sit for several hours and drive their creativity and creativeness to carry out what they refuse to accomplish. <a href="http://www.buntonwallerfellows.com/job-allow-on-the-web-buy-service-project-producing/">http://www.buntonwallerfellows.com/job-allow-on-the-web-buy-service-project-producing/</a>
  • 2017-05-08 15:40:43 +0300
    If you want your own project for being published quickly in addition to with no errors the area to suit your needs. Our low priced tailor made essay crafting program are often very helpful for every pupil that has no time or want to cope with essays. We know that learners right this moment should offer with far more lessons, books, papers and professors. That is certainly why we want to produce it a tad simplier and easier for yourself with our essay creating enable. Not everyone is ready to sit for hours and drive their creative imagination and imagination to accomplish whatever they refuse to do. <a href="http://www.byloicmoulin.fr/?p=2020">http://www.byloicmoulin.fr/?p=2020</a>
  • 2017-05-09 03:47:26 +0300
    If you want your personal assignment to get written easily along with with no faults the destination in your case. Our low-cost custom essay writing company could in fact be handy for every college student who's got no time or motivation to deal with essays. We know that pupils presently have to offer with considerably more courses, publications, papers and professors. That is why we want to make it a bit easier for yourself with our essay producing allow. Not everyone seems to be prepared to sit for several hours and force their creativeness and imagination to attempt what they refuse to carry out. <a href="http://dogwoodsplayandstay.com/dissertation-penning-products-qualified/">http://dogwoodsplayandstay.com/dissertation-penning-products-qualified/</a>
  • 2017-05-11 13:16:17 +0300
    If you need ones own job to always be composed speedily and without any faults the location to suit your needs. Our low-priced custom made essay writing company tend to be practical for every college student that has no time or want to handle essays. We recognize that students at this time really have to deal with a great deal more courses, books, papers and professors. That is why we wish to create it a lttle bit simpler for you personally with our essay composing guide. Not everyone seems to be ready to sit for hours and force their creativity and creativity to do what they refuse to perform. <a href="http://www.statueofunity.in/blog/royal-essays/noble-essay-professional-publishing-service-plan/">http://www.statueofunity.in/blog/royal-essays/noble-essay-professional-publishing-service-plan/</a>
  • 2017-05-11 15:53:46 +0300
    If you need a person's job to be drafted very quickly and without having blunders the area to suit your needs. Our low priced custom made essay creating company is handy for each college student that has no time or want to manage essays. We realize that students at the moment will have to offer with considerably more lessons, guides, papers and professors. That is why we would like to help make it a tad much easier to suit your needs with our essay creating assistance. Not everyone seems to be ready to sit for hrs and pressure their creativity and creativeness to attempt whatever they refuse to accomplish. <a href="http://www.ebay.com/gds/Essay-Writer-/10000000229433260/g.html?_pb=1">essay writing service</a>
  • 2017-05-11 16:50:06 +0300
    If you need a person's work for being created speedily and also without any flaws the destination for you personally. Our discounted personalized essay writing company is usually helpful for each university student who has no time or need to manage essays. We know that college students right this moment have got to offer with rather more classes, publications, papers and professors. That may be why we wish to produce it a tiny bit simpler and easier for yourself with our essay creating guide. Not everyone seems to be willing to sit for hours and pressure their creativeness and creativeness to try and do the things they refuse to carry out. <a href="http://www.ebay.co.uk/gds/Essay-Writer-/10000000229433260/g.html?_pb=1">essay writer</a>
  • 2017-05-11 18:21:48 +0300
    If you want ones project to be written extremely fast and without errors the destination for yourself. Our low-cost custom made essay composing support could in fact be valuable for each pupil that has no time or desire to handle essays. We understand that pupils right now have to offer with considerably more courses, books, papers and professors. That's why we would like to generate it a bit simpler and easier in your case with our essay crafting assist. Not everyone seems to be willing to sit for hours and pressure their creativity and creativeness to carry out what they refuse to perform. <a href="http://www.ebay.co.uk/gds/Essay-Writer-/10000000229433260/g.html?_pb=1">custom essay</a>
  • 2017-05-11 22:13:38 +0300
    If you want ones work to always be written quickly along with without having faults the spot for you personally. Our low-cost customized essay crafting assistance could in fact be useful for each and every pupil that has no time or drive to manage essays. We understand that college students immediately be required to offer with far more courses, textbooks, papers and professors. That could be why we want to create it a tad a lot easier for you with our essay writing guide. Not everyone is ready to sit for hrs and power their creativity and creativity to do the things they refuse to undertake. <a href="http://www.ebay.co.uk/gds/Essay-Writer-/10000000229433260/g.html?_pb=1">buy essay</a>
  • 2017-05-12 19:17:36 +0300
    If you need a person's work to get published swift and without any errors the site to suit your needs. Our less expensive custom essay crafting service are often useful for each university student that has no time or need to manage essays. We recognize that students currently should offer with considerably more classes, textbooks, papers and professors. That is definitely why we wish to create it a tiny bit less complicated for yourself with our essay writing help. Not everyone is willing to sit for hours and drive their creative imagination and creativity to carry out what they refuse to attempt. <a href="http://studiozo.co.uk/essay-writer-help/essay-writer-to-answer-any-kind-of-article-writing/">http://studiozo.co.uk/essay-writer-help/essay-writer-to-answer-any-kind-of-article-writing/</a>
  • 2017-05-12 20:32:18 +0300
    If you want an individual's mission to be prepared easily along with with no mistakes the location in your case. Our low-budget custom essay composing service can be very helpful for each and every student who's got no time or desire to manage essays. We recognize that learners at present will have to deal with a whole lot more classes, textbooks, papers and professors. That may be why we would like to help make it a lttle bit quicker for you with our essay producing assist. Not everyone is ready to sit for hrs and force their creativity and creativity to attempt the things they refuse to attempt. <a href="http://www.naivetefashion.com/to-settle-whatever-publishing-problemwrite-my/">http://www.naivetefashion.com/to-settle-whatever-publishing-problemwrite-my/</a>
  • 2017-05-12 22:27:38 +0300
    If you need your current assignment to become composed extremely fast and without any blunders the destination for yourself. Our low-cost personalized essay crafting services are usually useful for each and every scholar who's got no time or drive to deal with essays. We realize that college students at the moment really need to deal with considerably more classes, textbooks, papers and professors. That's why we want to produce it a little quicker for yourself with our essay creating assist. Not everyone is prepared to sit for several hours and pressure their creativeness and imagination to accomplish the things they refuse to do. <a href="http://www.yuanwm.com/2013/09/25/to-eliminate-some-kind-of-writing-problemwrite-my/">http://www.yuanwm.com/2013/09/25/to-eliminate-some-kind-of-writing-problemwrite-my/</a>
  • 2017-05-15 18:18:10 +0300
    If you need your assignment to generally be written rapid and also without having faults the place for you personally. Our cost-effective tailor made essay composing assistance are generally practical for each university student who's got no time or drive to cope with essays. We know that learners right now must deal with way more classes, books, papers and professors. That is definitely why we would like to make it a tad less difficult for you personally with our essay producing facilitate. Not everyone seems to be willing to sit for hours and power their creativeness and creativity to do what they refuse to complete. <a href="http://www.ebay.com/gds/Essay-Writer-/10000000229433260/g.html">custom essay</a>
  • 2017-05-15 19:12:12 +0300
    If you need your current assignment to always be created easily along with without mistakes the place to suit your needs. Our cost-effective tailor made essay composing program is generally valuable for each and every student who may have no time or need to deal with essays. We realize that college students right now must offer with considerably more lessons, publications, papers and professors. Which is why we want to make it a bit quicker for you with our essay crafting facilitate. Not everyone is prepared to sit for several hours and force their creative imagination and creativity to try and do what they refuse to accomplish. <a href="http://www.ebay.com/gds/Essay-Writer-/10000000229433260/g.html">buy essay</a>
  • 2017-05-15 20:33:11 +0300
    If you need the work to get published rapid in addition to without having blunders the position to suit your needs. Our low-budget custom essay producing services may very well be very helpful for each and every college student that has no time or want to cope with essays. We understand that learners today really have to offer with a great deal more courses, books, papers and professors. Which is why we wish to make it a lttle bit quicker for you personally with our essay producing enable. Not everyone is ready to sit for hrs and drive their creative imagination and creativeness to carry out what they refuse to undertake. <a href="http://www.ebay.com/gds/Essay-Writer-/10000000229433260/g.html">https://royalessays.co.uk/</a>
  • 2017-05-16 00:49:27 +0300
    If you need ones own assignment to become drafted swift and without issues the location for you personally. Our low-priced custom made essay producing service might possibly be useful for each and every student that has no time or need to deal with essays. We understand that students at the moment really have to offer with far more courses, guides, papers and professors. Which is why we want to create it somewhat much easier to suit your needs with our essay crafting assistance. Not everyone seems to be willing to sit for several hours and drive their creativity and creativeness to perform what they refuse to carry out. <a href="http://www.ebay.com/gds/Essay-Writer-/10000000229433260/g.html">https://royalessays.co.uk/</a>
  • 2017-05-23 17:36:59 +0300
    Sample essays for high quality college authored by students implementing for small business, legislation, or healthcare college are considerable by going online, and so they also can be seriously specialized. Plenty of medical colleges involve two independent apps: a person directly towards the target faculty by itself and an individual thru Service, each of which constantly want essays. Both equally legislation and small business faculties also sometimes demand a wide range of essays of their applicants, with problems starting from aspects regarding your unique history to concerns asking you to definitely create an essay exploring a controversial issue. For that reason, I provide just some samples of competent essays right here in the pdf url beneath, referring you to online internet sites around the “Self-Study” box under for further examine and specific samples. <a href="http://www.5uyisheng.com/?p=82763">http://www.5uyisheng.com/?p=82763</a>
  • 2017-05-27 07:52:28 +0300
    viagra cialis generic kamagra http://buycialisonrxonline.com - buy cialis cialis soft online <a href="http://buycialisonrxonline.com">cialis generic</a>
  • 2017-05-27 17:13:27 +0300
    viagra pre workout http://buyviagraonlineomrx.com - cheap viagra when does viagra patent expire <a href="http://buyviagraonlineomrx.com">viagra generic</a>
captcha
Resimde gördüğünüz harfleri yukarıdaki alana giriniz
sag

“Göçebe Bilgi”

Disiplin kimliğin, kimlik aklın, akıl hayal gücünün yerini almasın; düşünce disiplinler, fiiller, diller, kültürler "arası" dolaşsın diye... Bilgiyi neşelendirmek için… Zihin "göçebe"...